اروتیک کونجو

کونجوها مردمی بانتوزبان‌اند که در رشته‌کوه روونزوری زندگی می‌کنند؛ رشته‌کوهی پوشیده از برف که بر مرز میان غرب اوگاندا و شرق جمهوری دموکراتیک کنگو گسترده است. بیشتر آنان بر خود دامنه‌ها زندگی می‌کنند، در سرزمینی سرد و پرشیب که موز و ارزن در آن کشت می‌شود، میان ارتفاع تقریبی 1,500 تا 2,200 متر، جایی که ابر هفته‌ها بر فراز خط‌الرأس‌ها می‌ماند. کوه‌ها در اینجا پس‌زمینهٔ صرف نیستند، بلکه واقعیتی‌اند که زندگی کونجوها بر محور آن سامان می‌یابد و تعیین می‌کنند روستاها کجا بنا شوند، چه محصولاتی بروید و با کدام همسایگان داد و ستد یا جنگ شود. در سوی اوگاندا معمولاً باکونزو خوانده می‌شوند؛ جمعیت بسیار بزرگ‌تر نانده در سوی کنگو به همان زبان سخن می‌گوید و روایت‌های مشترکی دربارهٔ خاستگاه دارد، و بهترین شیوهٔ فهم این دو آن است که آنان را شاخه‌هایی از یک قوم بدانیم که مرزی استعماری که در 1885 ترسیم شد آن‌ها را از هم جدا کرده است.

زبانشان، لوکونزو (که در سوی کنگو نانده نامیده می‌شود)، زبانی از خانوادهٔ بانتوی دریاچه‌های بزرگ است، اما نسبتاً منزوی، که گرداگردش را گویشوران لوگاندا و لوتورو و لوگبارا فراگرفته‌اند؛ کونجوها قرن‌هاست هویتی متمایز از آنان حفظ کرده‌اند. این تمایز پیامدهای سیاسی داشته است. در منطقهٔ پرپادشاهی غرب اوگاندا، کونجوها مدت‌ها زیردست پادشاهان دشت‌نشین باتورو بودند، و خشم مردم کوهستان که وادار به پرداخت خراج به اشراف دشت‌نشین شده بودند، جنبش روونزورورو را تغذیه کرد؛ شورشی جدایی‌طلب که از اوایل دههٔ 1960 تا دههٔ 1980 زیر خاکستر می‌سوخت و سرانجام در سال 2009 به پادشاهی به رسمیت شناخته‌شده‌ای از آنِ خودشان با نام روونزورورو انجامید. پژواک آن ستیز هنوز گاه‌به‌گاه شعله می‌کشد؛ درگیری‌های سال 2016 در کاسسه زخم‌هایی بر جا گذاشت که هنوز بهبود نیافته‌اند.

امروزه بیشتر کونجوها مسیحی‌اند، عمدتاً آنگلیکن در سوی اوگاندا و کاتولیک در بیشتر نقاط کیووی شمالی، هرچند شیوه‌های کهنِ مربوط به خود کوه بیشتر در آیین‌های تازه ادغام شده‌اند تا آنکه کنار گذاشته شوند. نیاموهانگا، خدای برتر، با قله‌های بلند پیوند دارد و ارواح نیاکان و ارواح مکان‌های مشخص (رودخانه‌ها، صخره‌های معین، بیشه‌های جنگلی خاص) همچنان در توضیح بیماری، بدبختی و برداشت خوب نقش دارند، حتی در خانواده‌هایی که به کلیسا می‌روند. تولد دوقلوها اهمیت آیینی ویژهٔ خود را دارد، چنان‌که در بیشتر جهان بانتو چنین است، با مراسمی که نام‌های خاص دارند و تعهداتی که تا سال‌ها پس از آن بر دوش والدین می‌افتد. کونجوها همچنین زنبوردارانی جدی و آبجوسازانی کاردان‌اند؛ عسل کوهی و آبجوی ارزنی به نام کاسیکسی تقریباً در هر مراسم اجتماعی مهمی حضور دارد.