اروتیک دوایو

دوایو کشاورزان تپه‌نشین شمال کامرون‌اند و بیشتر خوانندگان انگلیسی‌زبان از طریق یک کتاب با آنان آشنا می‌شوند. کتاب The Innocent Anthropologist نوشته Nigel Barley روایتی طنزآمیز از کار میدانی او در روستاهای آنان در اواخر دهه 1970 است و آنان را به یکی از چهره‌های آشنای قفسه‌ی مردم‌شناسی بدل کرده است. این کتاب بامزه و اغلب تیز است، اما داستان یک بیرونی است که بیشتر به هزینه‌ی خودِ او روایت شده، و دوایو زندگی خود را ادامه داده‌اند. سرزمین آنان زمین‌های تپه‌ای و ساوانایی اطراف پولی است، مرکز استان فارو در منطقه‌ی شمالی، جایی که روستاها در سایه‌ی تپه‌ها ارزن و دیگر محصولات را کشت می‌کنند.

زبان آنان، دویایو، به گروه آداماوا از زبان‌های نیجر-کونگو تعلق دارد و در خوشه‌ای کوچک جای دارد که دیی و وِره را هم دربر می‌گیرد. بسیاری از دوایو به فولفولده نیز سخن می‌گویند، زبان فولبه و زبان مشترک تجاری در سراسر شمال، و در مدرسه و ادارات دولتی از فرانسوی استفاده می‌شود. فولبه مدت‌ها آنان را نامچی می‌نامیدند. این نام در بازار هنر زنده مانده است، در عروسک‌های نامجی: پیکره‌های چوبی کوچکی که با مهره و صدف‌های کاوری آراسته شده‌اند، سنتاً دخترها نگهشان می‌دارند و به امید باردار شدن گره می‌خورند.

مسیحیت و اسلام هر دو پیرو دارند، اما نظم آیینی کهن همچنان پابرجاست و دوایو در آن بیشتر متمایزند. محور آن جشن ختنه است. این جشن نه هر سال، بلکه هر چند سال یک‌بار برگزار می‌شود، بنابراین پسرانی با سنین بسیار متفاوت با هم از آن می‌گذرند و تا پیش از آن، مرد کامل شمرده نمی‌شود، هرچند سنش چقدر باشد. کتاب ادامه‌ی بارلی، A Plague of Caterpillars، بازگشت او را برای یکی از این جشن‌ها دنبال می‌کند و نشان می‌دهد که این آیین بر اساس برنامه‌ی خودش پیش می‌رود، نه برنامه‌ی یک بازدیدکننده. برای دوایو، مرگ یک فرایند است نه یک رخداد منفرد. مراسم تشییع بهانه‌ای برای کشتن گاو است و در مرحله‌ای بعدتر، جمجمه‌های درگذشتگان بازیافته و در مراسمی گرامی داشته می‌شوند که آنان را در میان نیاکان جای می‌دهد. باران‌سازی منصبی جدی است: گمان می‌رود رئیس باران، باران را نگه می‌دارد و رها می‌کند، و در سرزمین کشاورزی این قدرت واقعی است.