اروتیک بامون

بامون که نامشان بامم یا بامون هم نوشته می‌شود، مردم پادشاهی کهنی در ارتفاعات غربی کامرون‌اند و خود این پادشاهی است که هنوز آنان را کنار هم نگه می‌دارد. فومبان، شهر سلطنتی، مرکز ثقل است: سلطان در آن زندگی می‌کند، کاخ در آن قرار دارد و خانواده‌های بامونی که در دوآلا یا یائونده ساکن شده‌اند همچنان نسب خود را به آن می‌رسانند. سنت، آغاز سلسله را به اواخر سدهٔ چهاردهم می‌رساند، زمانی که نچاره یِن، شاهزاده‌ای از سرزمین تیکار، سران محلی را مطیع کرد و پادشاهی را بنیان نهاد. در اوایل سدهٔ نوزدهم، پادشاه مبوئمبوئه آن را گسترش داد، یورش‌گران شمالی را عقب راند و گرداگرد پایتخت خندق دفاعی ژرفی کند. ماری دوسر که به نشان سلطنتی بدل شد، نشانهٔ او خوانده می‌شود: پادشاهی که می‌توانست هم‌زمان در دو جبهه بجنگد.

شخصیتی که بیش از همه با بامون پیوند دارد ابراهیم نجویا است، پادشاه هفدهم، که تا دوران استعمار حکومت کرد. حدود سال 1896 او آغاز به ابداع نظام نوشتاری برای زبانش کرد. طی سال‌های بسیار آن را از نشانه‌های تصویری به یک خط هجایی فشرده بازسازی کرد و با آن تاریخ پادشاهی، قوانین و طب آن را ثبت کرد. او با زیرکی با استعمارگران آلمانی رفتار کرد و معروف است که تخت مهره‌دوزی‌شده‌اش را برای قیصر ویلهلم دوم فرستاد. زندگی دینی‌اش ناآرام بود: به اسلام گروید، پس از ورود مبلغان به مسیحیت متمایل شد و حتی آیین ویژهٔ خود را تدوین کرد. فرانسوی‌ها کمتر سازگار بودند. آنان او را از قدرت برکنار کردند و او در سال 1933 در تبعید در یائونده درگذشت. خط او از کاربرد روزمره خارج شد، هرچند از آن زمان در یونیکد کدگذاری شده و تلاش‌های احیا آن را زنده نگه می‌دارد.

امروزه بیشتر بامون مسلمان‌اند و به همین دلیل حاکم را سلطان می‌خوانند، و اقلیت مسیحی قابل‌توجهی هم وجود دارد که به دوران مبلغان بازمی‌گردد. آیین‌های نیاکانی و کاخی در کنار هر دو ادامه دارند. زبان شوپامُم به گروه نون از زبان‌های بانتوی گراسفیلدز تعلق دارد. این زبان به گفتار چند مشیخهٔ همسایه نزدیک است و از زبان‌های بامیلکه در آن سوی رود نون دورتر است، در حالی که زبان فرانسه زبان مدرسه و دولت است. خیابان صنعتگران فومبان به ریخته‌گری برنج به روش موم گمشده، چوب‌تراشی و مهره‌دوزی شهرت دارد. گویاترین رسم، نگون است، جشنواره‌ای سلطنتی که پس از وقفه‌ای طولانی بازگردانده شد و در آن مردم، از زبان بزرگان خود، رفتار پادشاه را در انظار عمومی می‌سنجند. این یادآوری است که پادشاهان بامون هرگز قرار نبود بی‌پاسخ بمانند.