اروتیک شرنته

از یک زیرینته بپرسید که کیست و پاسخ با یک نیم آغاز می‌شود. هر فرد در یکی از دو نیمهٔ تبارِ پدری زاده می‌شود که با خورشید و ماه پیوند دارند، و این میراث شرایط زندگی را تعیین می‌کند: باید از نیمهٔ خود بیرون و به نیمهٔ دیگر ازدواج کنید، طرح نقاشی‌شده‌ای را که به تبار شما تعلق دارد در درون آن نیمه بر خود دارید، و در مراسم، نیمهٔ شما در برابر نیمهٔ دیگر می‌ایستد نه در کنار آن. طرح‌ها بخش دیدنی این نظام‌اند. ژنیپاپ روی پوست سیاه می‌شود و آناتو قرمز، به‌صورت دایره یا به‌صورت نوارهای مستقیم بسته به تبار، و هرکس رمز آن را بداند می‌تواند نسب فرد را از روی پوستش بخواند. روستاهای قدیمی از همین منطق پیروی می‌کردند: نعل‌اسبی از خانه‌ها که به سمت شرق به میدانی پاک‌شده باز می‌شود و در هر بازو یک نیمه قرار دارد. خودشان را Akwẽ می‌نامند که به معنای مردم است. زبانشان، Akwẽ یا زیرینته، از شاخهٔ Central Jê در خانوادهٔ Macro-Jê است و وضعیتش از بیشتر زبان‌های بومی برزیل بهتر است؛ کودکان نخست در خانه یاد می‌گیرند و پرتغالی بعدها در مدرسه می‌آید. میهن آنان سرادوی کرانهٔ راست رود توکانتینس در ایالت توکانتینس، نزدیک شهر توکانتینیا است: جنگل‌های کناررودی در امتداد آب، و در همه جای دیگر بوته‌زار خشک و علف.

زیرینته و شاوانته تا اوایل قرن نوزدهم یک قوم واحد بودند، تا آنکه مرز طلای گویاس آن دو را از هم راند و بخشی از آنان از رود آرگوآیا به سمت غرب به ماتوگروسو عبور کرد. زبان‌ها هنوز آن‌قدر به هم نزدیک‌اند که زبان‌شناسان گاهی آن‌ها را دو گویش از یک چیز می‌دانند. کسانی که در کنار رود توکانتینس ماندند، بقیهٔ قرن را صرف گرد آمدن در شهرک‌های مبلغان مذهبی کردند، زمین را به گله‌های گاو از دست دادند و از هر دو دور شدند. امروز دو سرزمین مرزبندی‌شده نزدیک توکانتینیا جمعیتی در حدود چند هزار نفر را در خود جای داده‌اند. نقطهٔ عطف اخیر، سد لاژهادو بود که در سال 2001 بر رود توکانتینس تکمیل شد و صدور مجوز آن، بهره‌بردار را ملزم کرد برنامهٔ جبرانی طولانی‌مدتی برای زیرینته‌ها تأمین مالی کند. پولی با این مقیاس به جوامعی رسید که هیچ تجربه‌ای از آن نداشتند و همان کاری را کرد که پول می‌کند: روستاها چندبرابر شدند، چون خانواده‌ها جدا شدند تا امور خود را خودشان اداره کنند، و آن چند شهرک یک نسل پیش اکنون ده‌ها شهرک شده‌اند. پالماس، پایتخت ایالتی که در سال 1989 از هیچ ساخته شد، در فاصلهٔ رانندگی آسانی بالا آمد. مبلغان کاتولیک زود آمدند و کلیساهای انجیلی دیرتر، و هر دو کنار جهان‌بینی کهن‌تر قرار گرفته‌اند نه آنکه جای آن را گرفته باشند. مسابقات کنده‌حمل هنوز برگزار می‌شود، تیم‌های رِله که بخش‌هایی از شاخهٔ نخل بوریتی را بر دوش حمل می‌کنند، و نیمه‌ها هنوز در برابر هم صف می‌کشند تا این کار را انجام دهند.