اروتیک انیپاها

ای‌نپا نامی است که خودشان برای خود برگزیده‌اند و به واژهٔ آنها برای «انسان» نزدیک است؛ پاناره نامی است که از بیرون آمد و بر نقشه‌ها ماند. آنان مردمی کاریبی‌زبان در غرب مرکزی ایالت بولیوار در ونزوئلا هستند که در ساوانای تپه‌ای و جنگل‌های کرانه‌ای میان اورینوکو و لبهٔ شمالی ارتفاعات گویانا زندگی می‌کنند، و بیشتر در حوضهٔ کوچیورو و جنوب شهر مرزی کایکارا دل اورینوکو متمرکزند. تنها چند هزار نفرند که در ده‌ها روستای کوچک پراکنده‌اند، نه در شهرها گرد آمده‌اند. از نظر زبانی با یوکوانا، پمون و کاریناه هم‌خانواده‌اند، نه با همسایگان غربی‌شان پیاروآ که به زبان سالیبان سخن می‌گویند؛ و این زبان هنوز توسط کودکان به کار می‌رود، چیزی که در آن بخش از ونزوئلا بدیهی نیست. روستا حول خانهٔ بزرگ مخروطی با سقف کاه‌پوش ساخته می‌شود که چند خانوادهٔ خویشاوند را در خود جای می‌دهد، و زمین‌های باغی از بیشهٔ اطراف پاک و سوزانده می‌شوند. کاساوای تلخ غذای اصلی است: رنده می‌شود، در لولهٔ بافته‌شده‌ای فشرده می‌شود تا سمّش گرفته شود، سپس به نان تخت کاسابه پخته می‌شود. مردان با کمان شکار می‌کنند و سبدبافی ای‌نپا، فشرده و هندسی با الیاف تیره و روشن، نسل‌ها است که با همسایگان کریولو مبادله می‌شود.

سرخی آنان را از دور شناسایی می‌کند. مردان مئزری پنبه‌ای به همین رنگ می‌بندند که از کمربندی منجوق‌دوزی‌شده آویزان است، با نوارهایی از منجوق‌دوزی زیر زانو، و هم مردان و هم زنان پوست خود را با اونوتو رنگ می‌کنند، رنگدانه‌ای قرمز-نارنجی که از دانهٔ آناتو گرفته می‌شود. پسری که نخستین مئزرش را می‌گیرد به بزرگسالی می‌رسد، و چرخهٔ آیینی پیرامون آن، با رقص و آبجوی تخمیرشدهٔ کاساوا، در مرکز زندگی اجتماعی ای‌نپا قرار دارد. سدهٔ گذشته از شمال آمد: پرورش گاو، ساخت جاده، و کشف الماس و طلا در حوضه‌های رودخانه‌های خودشان، مهاجران را تا دل سرزمین کوچیورو کشاند، و از دههٔ ۱۹۷۰ میلادی به بعد، میسیون پروتستان آمریکایی «قبایل نو» در همین منطقه کار کرد. موادی که به زبان ای‌نپا تولید کرد بدنام شد، زیرا داستان مصلوب شدن را بازنویسی کرد، چنان که خود پاناره‌ها مسیح را کشتند و گناه به‌عنوان ابزاری برای تغییر آیین مهندسی شد؛ انسان‌شناسان و فعالان حقوق بومیان این را رسوایی کردند و میسیون در سال ۲۰۰۵ از ونزوئلا اخراج شد. چشمگیر آن است که ای‌نپا در تمام این روند چقدر نگه داشتند: تفنگ ساچمه‌ای، پول و آموزش را به شرایط خود پذیرفتند، بی‌آنکه زبان یا مئزرشان را وانهند. قانون اساسی ۱۹۹۹ وعدهٔ سرزمین دارای سند به آنان داد. تعیین حدود کند پیش می‌رود، و فروپاشی اقتصادی کشور برخی خانواده‌ها را به سوی اردوگاه‌های معدنی و بزرگراه کشانده است.