اروتیک سوتاگائو

سوتاگائو مردمان بومی‌ای بودند که در دره‌ها و مرتفعات کوهستانیِ جنوب دشت بوگوتا، در محدوده‌ای که امروز کلمبیا نام دارد، زندگی می‌کردند تا پیش از فتح اسپانیایی در قرن شانزدهم. پس از آن در جمعیت روستایی مستیزوی جنوب کوندینامارکا حل شدند. آنچه آنان را متمایز می‌کرد سرزمینی بود که در اختیار داشتند. قلمرو آنان از پاراموی سرد و مه‌آلود سوماپاث، که اغلب بزرگ‌ترین پاراموی جهان خوانده می‌شود، تا دره‌ای ملایم‌تر اطراف فوساگاسوگا و سپس تا دامنه‌های گرمی که به رود ماگدالنا می‌رسند امتداد داشت. این موقعیت آنان را در میانه قرار می‌داد. موئیسکاها بلندی‌های شمالی را در دست داشتند، پانچه‌ها زمین‌های پست غربی را، و سوتاگائوها میان این دو جای گرفته بودند.

از زبان خودِ آنان تقریباً چیزی باقی نمانده است. زبانشان معمولاً در خانواده چیبچان قرار داده می‌شود و فرض بر این است که به زبان موئیسکا، یعنی موئیسکوبون، نزدیک بوده است. این فرض بر نام مکان‌ها و یادداشت‌های اندک مقامات استعماریِ نخستین استوار است، نه بر سندی واقعی از آن زبان. زندگی دینی آنان نیز به همین شیوه از میان رفت: تقریباً هیچ‌چیز از آن نوشته نشد، پیش از آنکه مبلغان کاتولیک جای آن را بگیرند.

پیش از ورود اسپانیایی‌ها، ضربه بزرگ از جانب همسایگانشان وارد شد. در اواخر قرن پانزدهم، زیپای ساگوامانچیکا که از باکاتا بر موئیسکاهای جنوبی فرمان می‌راند، به سوی جنوب لشکر کشید و سوتاگائوها را واداشت خراج بپردازند. آن سلطه هنوز به دو نسل نرسیده بود که سفر گونزالو خیمنس دِ کِسادا در سال ۱۵۳۷ به بلندی‌ها رسید و نظم موئیسکاهایی را که آنان را در خود جای داده بود، برانداخت. سپس حکومت استعماری به روال معمول خود پیش رفت: زمین و نیروی کار به دارندگان امتیاز اسپانیایی واگذار شد، جمعیت به‌شدت کاهش یافت و بازماندگان در شهرک‌هایی به سبک اسپانیایی گرد آورده شدند. فوساگاسوگا در سال ۱۵۹۲ به‌رسمیت سازمان یافت.

آنچه بر جای گذاشتند بیشتر در خودِ چشم‌انداز باقی مانده است. فوساگاسوگا و شهرهای اطرافش هنوز نام‌های بومی دارند و باستان‌شناسیِ منطقه از باستان‌شناسیِ موئیسکاها تفکیک‌ناپذیر است. طوف طلای نذری که اکنون شناخته‌شده‌ترین اثر موزهٔ طلای بوگوتاست، در سال ۱۹۶۹ در غاری در پاسکا، همسایهٔ فوساگاسوگا، پیدا شد. سوتاگائوها دیگر به‌عنوان مردمی مستقل وجود ندارند، اما نسل‌های بعدی آنان بخشی از جمعیت روستایی مختلطی هستند که هنوز این دامنه‌ها را کشت می‌کنند.