اروتیک تیموتو-کویکاس

تیموتو-کویکاس مردمانی کشاورز در کوه‌های آند ونزوئلا بودند. قرن‌ها در دره‌های مرتفعی زندگی کردند که اکنون ایالت‌های مریدا و تروخیو را دربر می‌گیرد، پیش از فتح اسپانیایی‌ها در دهه‌ی 1550. نسل‌هایشان به جمعیت روستایی آمیخته‌ای پیوستند که هنوز در آن کوه‌ها کشاورزی می‌کند. این نام دو قوم خویشاوند را در بر دارد: تیموت‌ها در دره‌ها و پارامو‌های مریدا، و کویکاس‌ها که در شمال‌شرق، در تروخیو، زندگی می‌کردند. هیچ‌کدام دولت واحدی تشکیل ندادند. هر یک مجموعه‌ای از جوامع روستایی بود که زبان‌های خویشاوند، شیوه‌ی کشت زمین‌های شیب‌دار و باورهای مرتبط با آب و مکان‌های مرتفع را با هم داشتند.

در میان مردمان ونزوئلای امروزی، آنان به‌خاطر میزان سخت‌کوشی‌شان در کار بر زمین برجسته بودند. بر دامنه‌ها تراس‌هایی ساختند و کانال‌های آبیاری حفر کردند. محصولات خود را در mintoyes انبار می‌کردند، یعنی اتاق‌های زیرزمینی با سنگ پوشیده که همچنین به‌عنوان گور به کار می‌رفتند. ذرت، سیب‌زمینی، لوبیا و پنبه در مزارعی در ارتفاعاتی که یخ‌زدگی خطری واقعی است رشد می‌کردند. مورخان اغلب آنان را پیچیده‌ترین جامعه‌ی کشاورزی ونزوئلای پیش‌اسپانیایی می‌دانند و نزدیک‌ترین خویشاوندان فرهنگی‌شان مردمان ارتفاعات جنوب‌غربی، در کلمبیای امروزی بودند، نه گروه‌های دشتی شرق.

زبان‌های آنان، تیموت و کویکا، معمولاً خانواده‌ای کوچک و مستقل به شمار می‌آیند. برخی پژوهشگران پیوندی با زبان‌های چیبچایی پیشنهاد کرده‌اند، اما هیچ‌کس آن را ثابت نکرده است. هر دو زبان پس از استعمار از میان رفتند. آنچه باقی مانده پراکنده‌ای از واژه‌های ثبت‌شده و نشانی بر نقشه است: نام‌های بسیاری از مکان‌های مریدا که با Mucu آغاز می‌شوند، مانند Mucuchíes و Mucubají، از زبان تیموت آمده‌اند. دینشان با چشم‌انداز طبیعی پیوند داشت. مردم در کنار دریاچه‌های کوهستانی، غارها و زیارتگاه‌ها هدیه می‌گذاشتند، خدایی که با نام Ches یاد می‌شود مورد احترام ویژه بود، و متخصصانی که منابع اسپانیایی آنان را mojanes می‌نامند به‌عنوان کاهن و درمان‌گر خدمت می‌کردند. پیکره‌های گلی کوچک در شمار زیادی در محوطه‌های آند یافت می‌شوند و معمولاً اشیای آیینی تعبیر می‌شوند.

همه‌چیز با تأسیس ترخیو در سال 1557 و مریدا در سال 1558 دگرگون شد. کار اجباری تحت نظام انکومیندا، همه‌گیری بیماری‌ها و جابه‌جایی به شهرهای اسپانیایی، جوامع قدیمی را در چند نسل از هم پاشید. آنان بیشتر ناپدید نشدند، بلکه در جمعیت دهقانی آند ادغام شدند. میراث آنان در تراس‌های کهن و سنگ‌کاری‌های دامنه‌ها، در کشت سیب‌زمینی بر پارامو، در نام مکان‌ها، و در ونزوئلایی‌هایی دیده می‌شود که امروز تبارِ تیموتو-کویکاسی را بخشی از هویت خود می‌دانند.