اروتیک مبیا گوارانی

مبیا یکی از مردمان گوارانی در سرزمین جنگلی است که پاراگوئه، آرژانتین و برزیل در آن به هم می‌رسند. آنچه مبیا را از همسایگان گوارانی‌شان متمایز می‌کند مرزی روی نقشه نیست، بلکه شیوه زندگی‌ای است که آن را Mbyá reko می‌نامند. جوامع معمولاً کوچک‌اند و غالباً از چند خانوادهٔ خویشاوند تشکیل می‌شوند که پیرامون یک خانهٔ دعا زندگی می‌کنند. آنان از شرق پاراگوئه و استان میسیونس آرژانتین، در سراسر جنوب برزیل و تا کرانهٔ اقیانوس اطلس، تا سائوپائولو، ریودوژانیرو و اسپیریتو سانتو گسترده‌اند. زبانشان که آن را مبیا نیز می‌نامند به شاخهٔ توپی-گوارانی از خانوادهٔ توپیایی تعلق دارد. این زبان با گوارانی پاراگوئه‌ای نزدیکی بسیار دارد، اما همان زبان نیست. گوارانی پاراگوئه‌ای زبان ملی است که میلیون‌ها پاراگوئه‌ای غیربومی به آن سخن می‌گویند و با اسپانیایی آمیخته شده است. مبیا زبان روستا و دعاست.

دین بخشی از زندگی روزمرهٔ اینجاست، نه چیزی که برای یک روز از هفته کنار گذاشته شود. سنت مقدس مبیا از Ñamandu، پدر نخستین، حکایت می‌کند که خود را از نخستین تاریکی گشود و بنیاد سخن انسانی را پیش از آنکه هیچ زمینی وجود داشته باشد، ساخت. روح انسان چون پاره‌ای از آن کلام الهی فهمیده می‌شود، از این رو والدین نام کودک را برنمی‌گزینند. یک رهبر معنوی مشخص می‌کند که روح از کدام قلمرو الهی آمده و نام را آشکار می‌کند. این کار به سنت در Ñemongarai انجام می‌شود، آیینی که ذرت تازه را نیز برکت می‌دهد. بخش بزرگی از این‌ها از راه مردم‌شناس پاراگوئه‌ای، لئون کادوگان، به چاپ رسید. مجموعهٔ او با نام Ayvu Rapyta در سال 1959 متونی را ثبت کرد که بزرگان مبیا در گوایرا مدت‌ها آن‌ها را از بیگانگان پنهان نگه داشته بودند. در بسیاری از جوامع هنوز opy، خانهٔ دعا، مرکز شب است: مردان گیتار و جغجغه می‌نوازند، زنان لوله‌های بامبو را به زمین می‌کوبند و دود پیپ دعاها را با خود می‌برد.

تاریخ بر همهٔ این‌ها سخت گذشته است. هنگامی که یسوعیان گوارانی‌ها را در دوران استعمار در شهرک‌های مبلغان گرد آوردند، نیاکان مبیا معمولاً در میان کسانی شمرده می‌شوند که در جنگل ماندند. ضربهٔ بزرگ‌تر در سدهٔ بیستم فرود آمد. بیشتر جنگل اقیانوس اطلس در امتداد بالادست رود پاراناه برای چوب، دام و سویا بریده شد و خانواده‌ها به ذخیره‌گاه‌های کوچک، اردوگاه‌های کنار جاده و حاشیه‌های شهرها رانده شدند، از جمله سرزمین‌های بومی درون حدود شهری سائوپائولو. مهاجرت‌های طولانی پیاده به سوی دریای شرق بخشی از راهی است که خانوارهای مبیا را به زندگی در امتداد کرانهٔ برزیل کشاند. این سفرها اغلب با جست‌وجوی گوارانی برای yvy marã e'ỹ، یعنی سرزمین بی‌بدی، پیوند دارند. نزدیک آبشارهای ایگوآسو، حیوانات چوبی تراشیده و سبدهای بافته که به بازدیدکنندگان فروخته می‌شود منبع رایج درآمد نقدی است. کسانی که آن‌ها را می‌سازند هنوز ذرت خود را هر جا زمین برای کاشتن داشته باشند می‌کارند.