اروتیک سیریانو

سیریانو بودن، پیش از هر چیز، یعنی زبان سیریانو را زبان پدرت دانستن. در حوضهٔ واوپس در شمال‌غربی آمازون، زبان بیش از آنکه به لهجه شبیه باشد، به نام خانوادگی می‌ماند. نسب از طریق پدر منتقل می‌شود و زبانی که شخص از او می‌گیرد، مردمی را که به آنها تعلق دارد مشخص می‌کند. سیریانو یکی از کوچک‌ترین مردمانی است که با زبانشان تعریف می‌شوند. آنان در حوضهٔ رود پاپوری در استان واوپس کلمبیا زندگی می‌کنند و در آن سوی مرز، در بالادست سرزمین ریو نگرو در برزیل.

زبان آنان به شاخهٔ توکانوییِ شرقی تعلق دارد و بسیار به زبان دسانو نزدیک است، تا حدی که زبان‌شناسان اغلب این دو را با هم بررسی می‌کنند. با این همه، در واوپس، جدا بودن یک گروه زبانی یک واقعیت اجتماعی است پیش از آنکه واقعیتی دستوری باشد. مردمان این منطقه برون‌همسری زبانی را رعایت می‌کنند: از فرد انتظار می‌رود با کسی ازدواج کند که زبان پدرش با زبان خودش متفاوت باشد. بنابراین هر خانوار دست‌کم دو زبان دارد و کودکان با شنیدن هر دو زبان بزرگ می‌شوند. توکانو معمولاً به‌عنوان زبان مشترک تجارت به کار می‌رود، و اسپانیایی یا پرتغالی برای مدرسه و داد و ستد. در اینجا چندزبانه بودن یک هنر نیست، بلکه شرایط عادی زندگی خانوادگی است و از این راه سیریانو را از طریق ازدواج به گروه‌های زبانی اطرافشان پیوند می‌دهد.

زندگی روزمره از اقتصاد رود و جنگل منطقه پیروی می‌کند. زنان بیشتر کار باغ‌های مانیوک تلخ را انجام می‌دهند که از دل جنگل بریده می‌شوند، ماهی منبع اصلی پروتئین است و مردم هر جا شکار اجازه دهد، شکار می‌کنند. مانیوک را می‌تراشند، برای زدودن سمش فشار می‌دهند و سپس به‌صورت نان کاساوای پهن می‌پزند؛ کاری که بخش بزرگی از روز زن را پر می‌کند. خانهٔ دسته‌جمعی بلند یا مالوکا زمانی چند خانوادهٔ خویشاوند را در خود جای می‌داد و همچنین صحنهٔ رقص‌ها و جشن‌های مبادله‌ای بود.

تاریخ سخت آغاز شد. رونق لاستیک در پایان سدهٔ نوزدهم و آغاز سدهٔ بیستم، نظام بردگی بدهی را به این رودخانه‌ها آورد. سپس هیئت‌های مبلغ کاتولیک آمدند و بعدها واعظان پروتستان انجیلی به آنها پیوستند. در سراسر واوپس، مبلغان خانواده‌ها را از خانه‌های دسته‌جمعی بیرون راندند و مراسم مقدس نی را که با تشرف مردان پیوند داشت محکوم کردند. بخشی از آن از میان رفت؛ بخشی دیگر به جای ناپدید شدن، خاموش شد. امروز بیشتر سیریانو مسیحی‌اند، اما همچنان برای درمان و حفاظت به متخصصان سنتی مراجعه می‌کنند. قواعد تبار، زبان و ازدواجی که در وهلهٔ نخست آنان را سیریانو می‌کند، هنوز وزن واقعی دارد.