اروتیک چه‌چه‌هت‌ها

چچهت‌ها مردمی شکارچی در دشت‌های پامپای آرژانتین بودند. آنان تا قرن هجدهم در منطقه‌ای زندگی می‌کردند که امروز جنوب استان بوئنوس آیرس نامیده می‌شود، و پس از آن، بیماری‌های همه‌گیر و گسترش گروه‌های ماپوچه‌زبان به سوی شرق، آنان را در جمعیت‌های بعدی پامپا و تهوئلچه ادغام کرد. امروز هیچ جامعه‌ای این نام را حمل نمی‌کند. آنچه باقی مانده چند واژه، چند صفحه نوشته‌ی میسیونرها و جایگاهی در بحث طولانی درباره‌ی این است که پیش از آنکه مزرعه‌داران و قلعه‌ها دشت‌های جنوب ریو د لا پلاتا را تصرف کنند، چه کسانی بر آنها حکم می‌راندند.

بیشتر آنچه درباره‌شان می‌دانیم از توماس فالکنر است، یسوعی انگلیسی که در دهه‌ی 1740 در میسیون‌های جنوب بوئنوس آیرس کار می‌کرد. روایت او از پاتاگونیا در سال 1774 منتشر شد. فالکنر کوچ‌نشینانی را که دیده بود بر اساس نام و قلمروشان دسته‌بندی کرد و چچهت‌ها را در شمار پوئلچه‌ها قرار داد، واژه‌ای ماپوچه به معنای مردم شرق، همراه با تالوهت‌ها و دیویهت‌ها. در قرن بیستم، رودولفو کاساکامیلا، پژوهشگر آرژانتینی، این مردمان را با نام هت گروه‌بندی کرد و آنان را به کراندی‌ها پیوند داد، همان‌هایی که در دهه‌ی 1530 با نخستین استقرارگران اسپانیایی در بوئنوس آیرس روبه‌رو شدند. همه‌ی متخصصان این طبقه‌بندی را نمی‌پذیرند، و از زبان چچهتی نوشته‌ی کافی باقی نمانده تا مسئله حل شود. این زبان منقرض شده، تنها در تکه‌هایی باقی مانده و معمولاً در شمار زبان‌های طبقه‌بندی‌نشده آورده می‌شود.

زندگی در پامپا یعنی کوچ. مانند همسایگانشان، چچهت‌ها احتمالاً گواناکو و نعامِ آمریکایی را در علف‌زارهای باز دنبال می‌کردند، با بولاس شکار می‌کردند و در برابر بادهای جنوبی شنل‌هایی از پوست می‌پوشیدند. در روزگار فالکنر، اسبی که اسپانیایی‌ها آورده بودند پیش‌تر زندگی را در سراسر منطقه دگرگون کرده بود. شکارچیانی را که پیاده راه می‌رفتند به چوپانان، غارتگران و بازرگانانی سواره بدل کرد که گله‌ها را به سوی بازارهای شیلی به غرب می‌راندند. همین تجارت نفوذ ماپوچه را به شرق و از فراز آند کشاند، و زبان ماپودونگون کم‌کم به زبان مشترک دشت‌ها بدل شد. مردمان کوچکی مانند چچهت‌ها بیشتر ناپدید نشدند تا در هم حل شوند. از راه ازدواج، اتحاد و تلفات ناشی از بیماری، آنان به بخشی از جامعه‌های مرزی آمیخته تبدیل شدند که لشکرکشی‌های نظامی آرژانتین در دهه‌های 1870 و 1880 بعدها آنها را از هم گسست.

میراثشان بی‌صداست. این نام هنوز بر نقشه‌های قوم‌نگارانه‌ی استان دیده می‌شود، و جامعه‌های ماپوچه و تهوئلچه‌ی بوئنوس آیرس امروز تا حدی از جمعیت‌هایی سرچشمه می‌گیرند که گروه‌هایی مانند آنان را در خود جذب کردند. چچهت‌ها همچنین یادآور روشنی‌اند از اینکه چقدر از گذشته‌ی بومی مخروط جنوبی آمریکای جنوبی تنها از راه چند بیگانه به صفحه‌ی نوشته رسیده است، و اینکه مردمی چگونه می‌تواند به سرعت از همسایه‌ای نام‌دار به پانویسی گذرا بدل شود.