اروتیک تاکواته

تاکوآته‌ها قومی بومی و کوچک در جنوب غربی اواخاکا هستند که به زبان میشتک سخن می‌گویند و با قدری دلیل پافشاری می‌کنند که صرفاً میشتک نیستند. تقریباً همه‌شان در دو شهرداری زندگی می‌کنند: سانتا ماریا زاکاتپک، در جاده‌ای که از پوتلا به سوی سواحل اقیانوس آرام سرازیر می‌شود، و سانتیاگو ایکستایوتلا، جایی سخت‌تر برای رسیدن در تپه‌های ناهموار ناحیه خامیلتپک. همسایگانشان، میشتک‌ها، آموزگوها، تریکی‌ها، چاتینوها و شهرهای آفرو-مکزیکی ساحل، آنان را با نام و با لباسشان می‌شناسند و نهادهای مکزیکی مسئول امور بومیان مدت‌هاست آنان را قومی جدا به شمار آورده‌اند. این نام واژه‌ای بیگانه است که معمولاً به واژه‌های ناهوآتل برای زمین و مار بازمی‌گردد، هرچند معنای اصلی آن محل بحث است.

زبان آنان به شاخه میشتکی خانواده اتو-مانگوئه تعلق دارد و مانند خویشاوندانش نواختی است. زبان‌شناسان گویش‌های زاکاتپک و ایکستایوتلا را از یکدیگر و از میشتکی ساحلی که در همان نزدیکی سخن گفته می‌شود جدا می‌دانند. تقریباً همه جوانان اسپانیایی هم می‌دانند و آموزش، کار مزدی و مهاجرت همواره آنان را در همین جهت می‌کشانند. بیشتر خانواده‌ها هنوز ذرت، لوبیا و فلفل تند را در قطعه‌زمین‌های شیب‌دار کشت می‌کنند و مقداری قهوه نیز به‌عنوان محصول نقدی دارند. دین در ظاهر کاتولیک است و حول mayordomía سازمان یافته است، که در آن خانواده‌ها به نوبت و با صرف هزینه‌ای واقعی برگزاری جشن یک قدیس را بر عهده می‌گیرند، و در کنار عادت‌های کهن‌تر مزوامریکایی قرار دارد، مانند درخواست باران و محصول خوب.

زاکاتپک پیش از ورود اسپانیایی‌ها فرمانروایی میشتک‌زبان بود و در دسترس پادشاهی ساحلی توتوتپک قرار داشت. این شهر یکی از شناخته‌شده‌ترین اسناد اوایل دوره استعماری اواخاکا را به جا گذاشته است: Lienzo de Zacatepec، پارچه نقاشی‌شده بزرگی از قرن شانزدهم که مرزهای شهر را ترسیم می‌کند و تبار فرمانروایانش را به سبک تصویری کهن ثبت کرده است. جامعه آن را نسل‌ها به عنوان سند مالکیت زمین‌هایش نگه داشت، و این خود نشان می‌دهد که آن زمان چه چیزی اهمیت داشت و هنوز هم دارد. زمین و اصطکاک با دامداران و بازرگانان مستیزو که بخش بزرگی از بازرگانی محلی را در اختیار دارند در تاریخ نوین هر دو شهر جریان دارد.

نخستین چیزی که غریبه‌ها متوجه آن می‌شوند پوشاک است. لباس سنتی مردان از پنبه سفید است: پیراهنی گشاد و شلواری پهن، و یقه‌ها، مچ‌ها و لبه‌ها با حیوانات ریز گلدوزی‌شده پر شده‌اند: پرندگان، حشرات و جانوران چهارپای کوچکی که اندازه‌شان به زحمت از ناخن انگشت بزرگ‌تر است. زنان هوئیپیل سفید بلندی می‌پوشند که با همان نقش‌های ریز گلدوزی شده است، و در زاکاتپک زنان نیم‌کدو، یعنی jícara، را مانند کلاه بر سر می‌گذارند. بیشتر این پوشاک اکنون عمدتاً در جشن‌ها بیرون آورده می‌شود یا در اختیار نسل مسن‌تر است، اما گلدوزی هنوز کار زنان است و افزون بر مایه افتخار، به منبع درآمد نقدی نیز تبدیل شده است.