اروتیک سیریونو

سیریونو خود را mbia به معنای «مردم» می‌نامند و جهان بیرون در بیشتر سده بیستم فقط از طریق یک کتاب آنان را شناخت و آن کتاب تصویری بسیار نادرست از ایشان ارائه داد. آنان در دشت‌های موکسوس در ایالت بنی بولیوی زندگی می‌کنند، ساوانایی که هر سال به‌طور فصلی زیر آب می‌رود و با جنگل‌های کناررودی و جزیره‌های کم‌ارتفاع خشکی درهم‌تنیده است. بیشتر ایشان اکنون در ایبیاتو و اطرافش زندگی می‌کنند، روستایی که از یک مرکز مبلغان انجیلی قدیمی در شمال ترینیداد رشد کرده، و سکونتگاه‌های کوچک‌تری تا سانتا کروز کشیده شده‌اند. زبانشان توپی‌گوارانی است و همین آن را در این منطقه استثنا می‌کند: بنی سرزمین زبان‌های آراواکی، یعنی موخه‌نیو و ترینیتاریو است، و نزدیک‌ترین خویشاوندان سیریونو یوکی و هورا هستند، نه زبانی که در همسایگی آنان گفته می‌شود. هر دهه شمار گویشوران آن کمتر می‌شود و تسلط بر آن اکنون بیشتر در میان سالخوردگان دیده می‌شود. پیش از ورود مبلغان و دامداران بزرگ، سیریونو در گروه‌های خانوادگی گسترده جابه‌جا می‌شدند و با کمان‌هایی از چوب نخل به درازای دو متر، گراز وحشی، میمون و پرنده شکار می‌کردند. هرگاه فصل اجازه می‌داد، قطعه‌های کوچکی برای ذرت و کاساوا پاک می‌کردند و ازدواج را ترجیحاً با دختر دایی مرد انجام می‌دادند، و زوج تازه نزدیک خویشان زن مستقر می‌شد.

این کتاب Nomads of the Longbow نوشته آلن هولمبرگ بود که در سال ۱۹۵۰ منتشر شد و حاصل کار میدانی‌ای بود که در یک اردوگاه اسکان دولتی در جریان جنگ جهانی دوم انجام شده بود. کتاب قومی را توصیف می‌کرد که در لبه بقا بود و چنان به حداقل‌ها رسیده بودند که گفته می‌شد مهارت روشن کردن آتش را از دست داده و به‌جای آن اخگر حمل می‌کنند. این کتاب به نمونه‌ای استاندارد در کلاس‌های درس درباره زندگی انسانی در ساده‌ترین شکلش تبدیل شد. انسان‌شناسان بعدی، به‌ویژه آلین استیرمن، آنچه را هولمبرگ از دست داده بود آشکار کردند: او خط مبنا را مشاهده نمی‌کرد، بلکه پیامد همه‌گیری‌ها، یورش‌ها، تصرف زمین و اسکان اجباری را می‌دید. آنچه بدوی به نظر می‌رسید، در واقع ویرانه بود. این اصلاح اهمیت دارد، زیرا همان فشارها هنوز در قالب دامداری وجود دارند و نیز به این دلیل که سیریونو در برابر آنها منفعل نبوده‌اند. در سال ۱۹۹۰ آنان همراه همسایگان موخه‌نیو و یوراکاره خود از ترینیداد، در راهپیمایی «برای سرزمین و کرامت» از فراز کوه‌های آند تا لاپاز پیاده رفتند؛ مسیری حدود یک ماه، و حقوق سرزمینی بومیان را به دستور کار ملی آوردند، و سرزمین جمعی ثبت‌شده‌شان از همین تلاش برآمد. امروز بیشتر سیریونو کشاورزی می‌کنند، دام نگه می‌دارند، در مزارع و شهر کار مزدی دارند و در کلیساهایی که مبلغان بر جای گذاشته‌اند عبادت می‌کنند، در حالی که زبان و دانش جنگلی کهن در اختیار شمار رو به کاهش بزرگ‌ترها باقی مانده است.