اروتیک ساناپانا

Sanapaná مردمی از چاکوی پاراگوئه‌اند، یعنی نیمه غربی کشور که در غرب رود پاراگوئه قرار دارد، منطقه‌ای مسطح و گرم با بوته‌زارهای خاردار که زهکشی زمین در آن ضعیف است و سال میان سیل و خشکسالی شدید در نوسان است. بیشترِ اعضای آن در استان Presidente Hayes زندگی می‌کنند، در جامعه‌هایی که میان مزارع دام، ایستگاه‌های مبلغان مذهبی و بندرهای قدیمی رودخانه‌ای جای دارند. زبانشان که آن را هم Sanapaná می‌نامند به خانواده Enlhet-Enenlhet تعلق دارد، خوشه‌ای کوچک که در کتاب‌های قدیمی‌تر Maskoyan یا Lengua-Maskoy نامیده شده، و دیگر اعضای آن Enlhet، Enxet، Angaité، Guaná و Enenlhet هستند. این زبان‌ها آنقدر به هم نزدیک‌اند که همسایگان اغلب بتوانند یکدیگر را بفهمند، و آنقدر متفاوت‌اند که مردم در تعیین زبانی که صحبت می‌کنند دقیق باشند. این دقت مهم است: در چاکو نام زبان ادعایی هم هست درباره اینکه خویشاوندانت چه کسانی‌اند و پیش از کشیده شدن حصارها، مردمت کجا می‌زیستند.

قرن بیستم به‌عنوان یک اقتصاد به آنان رسید. کارخانه‌های دباغی در Puerto Casado و Puerto Pinasco کبراچو می‌خریدند و مردان چاکو را بر اساس فصل استخدام می‌کردند. جنگ چاکو از سال 1932 تا 1935 جاده‌ها، سربازان و مهاجران را به منطقه‌ای کشاند که تا آن زمان تقریباً دست‌نخورده مانده بود. سپس مزارع بزرگ دامداری و مستعمرات منونیت در مرکز چاکو رسیدند که زمین‌های خوراک‌جویی را به مراتع حصارکشی‌شده و خوراک‌جویان را به کارگران مزدبگیر تبدیل کردند. مأموریت‌های انگلیکن و منونیت همان جاده‌ها را پیمودند و امروز بیشترِ اعضای Sanapaná مسیحی‌اند، از جمله جماعت‌های پنطیکاستی. شیوه قدیمی درمان که از راه آواز و نه از راه اشیا عمل می‌کرد، خاموش و گزینشی شد، نه اینکه کاملاً ناپدید شود. آنچه از دست رفت زمین بود. روشن‌ترین نمونه Xákmok Kásek است، جامعه‌ای از Sanapaná و Enxet که علیه پاراگوئه برای زمین اجدادی‌اش دادخواست داد و در سال 2010 در دیوان بین‌آمریکایی حقوق بشر پیروز شد، رأیی که دولت در اجرای آن کند عمل کرده است.

زندگی روزمره اکنون بر کار در مزرعه، کار روزمزد، باغچه‌های کوچک و هر آنچه بوته‌زار هنوز می‌دهد می‌چرخد: ماهی، عسل وحشی، غلاف‌های algarrobo، قلب نخل، و الیاف caraguatá که زنان جدا می‌کنند، به‌صورت ریسمان می‌تابند و به کیسه‌های حمل گره می‌زنند. سبک اجتماعی شایان توجه است. مانند همسایگانشان Enlhet-Enenlhet، جامعه‌های Sanapaná به شدت از دستور دادن پرهیز می‌کنند. درخواست‌ها به‌صورت غیرمستقیم بیان می‌شوند، تصمیم‌ها هر اندازه که لازم باشد زمان می‌برند، و کسی که روی سخن دیگران می‌پرد نه‌تنها جایگاهی به دست نمی‌آورد بلکه جایگاه خود را از دست می‌دهد. زبان Sanapaná هنوز در خانه‌های بسیاری از جامعه‌ها گفته می‌شود، اما Guaraní و اسپانیایی از هر طرف فشار می‌آورند، و جمعیتی چندهزارنفره می‌تواند در دو نسل زبانش را از دست بدهد اگر کسی توجه نکند.