اروتیک رانکل

رانکل‌ها نام خود را از نی گرفتند. Rankül نیزاری است که در اطراف دریاچه‌های پامپای آرژانتین می‌روید، و che به معنای مردم است، پس رانکولچه‌ها مردم بستر نی‌زارها هستند. در سده هجدهم به ملتی جداگانه تبدیل شدند، هنگامی که خانواده‌های مابودونگون‌زبان از آن سوی کوه‌های آند در میان پهوئنچه و دیگر گروه‌هایی که از پیش در جنگل‌های caldén در جنوب کنونی San Luis، جنوب Córdoba و شمال La Pampa زندگی می‌کردند، سکونت گزیدند. آنان آن سرزمین را Mamüll Mapu یعنی سرزمین درختان نامیدند. این سرزمین آب، هیزم، پناهگاه و چراگاه به آنان می‌داد، در منطقه‌ای که دشت باز کمترین بهره‌ای از هیچ‌یک از آن‌ها نداشت.

آنان قومی اسب‌سوار از ریشه بودند. سواران رانکل به مزارع مرزی یورش می‌بردند تا گاو و اسب بربایند، سپس آن‌ها را در امتداد rastrilladas، یعنی مسیرهای ژرفی که در دشت کنده شده بود، می‌راندند تا در شیلی بفروشند. در دوره‌های گوناگون با Buenos Aires، با کنفدراسیون Calfucurá در Salinas Grandes، و با هر جناح آرژانتینی که به سواره‌نظام نیاز داشت، چانه زدند، جنگیدند و هم‌پیمان شدند. اردوگاه‌هایشان بیگانگان را نیز در خود جای می‌داد: سربازان فراری ارتش، گاوچوهای گریخته، و افسران شکست‌خورده یونیتاریست مانند Manuel Baigorria که سال‌ها در میانشان زیست و نام خود را به کاسیک Baigorrita داد. مشهورترین رهبرشان، Panguitruz Guor، در کودکی اسیر شد و در املاک Juan Manuel de Rosas بزرگ شد که در غسل تعمید پدرخوانده‌اش بود. او گریخت، به سرزمین خود بازگشت و از Leubucó به نام Mariano Rosas فرمانروایی کرد.

بیشتر آنچه بیگانگان درباره زندگی رانکل‌ها می‌دانند از Lucio V. Mansilla سرچشمه می‌گیرد، سرهنگ آرژانتینی که در سال 1870 برای مذاکره صلح به Leubucó رفت. او کتابی پرجنب‌وجوش و پراکنده درباره سخنرانی‌های رسمی طولانی، مهمان‌نوازی و چانه‌زنی سخت آنجا نوشت. صلح پایدار نماند. در لشکرکشی‌های نظامی اواخر دهه 1870 که به «فتح صحرا» معروف است، ارتش آرژانتین سلسله‌مراتب رانکل را درهم شکست و رهبرانشان را کشت یا اسیر کرد. بازماندگان به مزارع پراکنده شدند، به ارتش پیوستند و در خانه‌های مهاجران به‌عنوان خدمتکار به کار گرفته شدند. گور Mariano Rosas کنده شد و جمجمه‌اش به موزه La Plata رسید. آن جمجمه تنها در سال 2001 و به موجب قانون ملی که بازگرداندنش را فرمان می‌داد، به Leubucó بازگشت.

امروزه بیشتر رانکل‌ها آرژانتینی‌هایی هستند که به اسپانیایی سخن می‌گویند. آن‌ها در شهرک‌های کوچک و نواحی کشاورزی La Pampa، San Luis و Córdoba زندگی می‌کنند، یا در شهرهایی دورتر. شمار اندکی از گویندگان شکل مابودونگونی زبانشان باقی مانده است، هرچند زبان‌شناسان و معلمان جامعه کوشیده‌اند آن را ثبت و آموزش دهند. آیین‌هایی که ریشه در دین کهن مابوچه دارند، همراه با کلیساهای کاتولیک و انجیلی بازگشته‌اند. در جنوب San Luis، استان زمینی را بازگردانده که اکنون شهرک اجتماعی رانکل بر آن ساخته شده است.