اروتیک پیاپوکو

مردم Piapoco خود را Wenaiwika می‌نامند. نامی که دیگران به کار می‌برند وام‌گرفته است: piapoco واژه‌ای منطقه‌ای در زبان اسپانیایی برای توکان است. آنان مردمی رودنشین در شرق کلمبیا هستند که در جایی زندگی می‌کنند که دشت‌های علفزار Llanos به جنگل‌های حاشیه‌ای و سپس به نخستین کرانه‌های جنگل بارانی آمازون تبدیل می‌شوند. روستاهای آنان در امتداد Guaviare، Vichada، Meta و رودخانه‌های کوچک‌تری که به سمت Orinoco می‌روند قرار دارند. جمعیت کوچک‌تری در آن سوی مرز، در ایالت Amazonas ونزوئلا زندگی می‌کند. برای یک جامعه Piapoco، رود جاده، انبار غذا و پیوند با همه‌ی دیگران است.

آنچه آنان را از بسیاری از همسایگانشان متمایز می‌کند زبان است. زبان Piapoco یک زبان آروآکی است و بخشی از خانواده‌ای است که از جزایر کارائیب تا لبه‌ی گران چاکو گسترده شده است. نزدیک‌ترین خویشاوندانش Achagua و گویش‌های Curripaco و Baniwa در رودخانه‌های جنوبی‌تر هستند. Sikuani که بخش بزرگی از همان سرزمین را با آنان دارند، به زبانی از خانواده‌ای نامرتبط سخن می‌گویند و Puinave نیز همین‌طور. این امر منطقه را به مجموعه‌ای ناهمگون از زبان‌هایی بدل می‌کند که در ریشه هیچ وجه مشترکی ندارند. اسپانیایی به‌عنوان زبان دوم به‌طور گسترده رایج است و در مناطق مختلط، بسیاری از مردم زبان Sikuani را نیز صحبت می‌کنند.

زندگی روستایی از الگوهایی پیروی می‌کند که در این رودخانه‌ها ریشه‌ای ژرف دارد. مردم برای کاشت مانیوک تلخ باغچه می‌سازند؛ مانیوکی که رنده می‌شود، فشرده می‌شود تا شیره‌ی سمی‌اش گرفته شود، و سپس برشته می‌شود تا به نان کاسابه یا آرد درشت و دانه‌دانه‌ای تبدیل گردد که در محل به نام mañoco شناخته می‌شود. ماهی‌گیری، شکار و گردآوری محصولات جنگل رژیم غذایی را کامل می‌کند و چرخه‌ی سالانه‌ی طغیان و کاهش آب، ریتم کار را تعیین می‌کند. تبار به‌طور سنتی از خط پدری منتقل می‌شد و تبارهای نام‌دار تعیین می‌کردند چه کسی می‌تواند با چه کسی ازدواج کند.

قرن بیستم تغییرات بسیاری به همراه داشت. میسیون‌های پروتستان انجیلی که از نیمه‌ی قرن در Guainía و Vichada فعالیت می‌کردند، شمار زیادی از Piapoco ها را به مسیحیت گرویدند و در بسیاری از روستاها کلیسا به کانون زندگی اجتماعی بدل شد. باورهای کهن درباره‌ی درمان شامانی و ارواح جنگل و آب از میان نرفته‌اند، اما اکنون با ایمان تازه به‌طور ناهموار کنار هم قرار می‌گیرند. همان دهه‌ها دامداران گاو و مهاجران را به دشت‌های شرقی آورد و بعدها اقتصاد کوکا و جنگ مسلحانه‌ی کلمبیا نیز آمدند. همه‌ی این‌ها زمین را در مرکز سیاست Piapoco قرار داد. بیشتر Piapoco های کلمبیایی امروز در resguardos زندگی می‌کنند، یعنی سرزمین‌های بومی رسمی که مالکیت جمعی آن‌ها ثبت شده است، در حالی که شمار فزاینده‌ای زندگی خود را میان روستاهای زادگاهشان و شهرهای منطقه تقسیم می‌کنند. در سوی ونزوئلایی، بسیاری در اطراف Puerto Ayacucho زندگی می‌کنند.