اروتیک تاوشیرو

تائوشیرو امروز بیشتر از طریق یک مرد شناخته می‌شوند. آمادئو گارسیا گارسیا که در شهر رودخانه‌ای اینتوتو در منطقه لورتوی پرو زندگی می‌کند، آخرین گویشور روان زبان تائوشیرو است و از زمانی که برادرش خوان در 1999 درگذشت، همین وضع را داشته است. این واقعیت تمایل دارد هر چیز دیگری را درباره این گروه در خود فرو ببرد، اما تائوشیرو هرگز جمعیت زیادی نداشتند و داستان آنان بیشتر یک ناپدید شدن ناگهانی نیست تا یک فشار طولانی. آنان مردمی جنگلی از حوضه رود تیگره هستند که در کنار رودخانه‌های کوچک آوکایاکو و آهواروناه، در جنگل بارانی دشتی شمال پرو و نه چندان دور از مرز اکوادور زندگی می‌کردند. منابع قدیمی‌تر آنان را پینچه یا پینچی می‌نامند.

زبان آنان بخشی است که زبان‌شناسان را گیج می‌کند. زبان تائوشیرو هیچ خویشاوند اثبات‌شده‌ای ندارد. پژوهشگران پیوندهای احتمالی با زبان‌های زاپارویی، کاندوشی و اُمورانوی منقرض‌شده را مطرح کرده‌اند، اما هیچ‌یک از این پیشنهادها پذیرفته نشده است، و از این رو معمولاً آن را زبانی منزوی به‌شمار می‌آورند. در این زبان فعل نخست در جمله می‌آید، سپس فاعل و سپس مفعول، ترتیبی که در سراسر جهان کم‌یاب است. تائوشیرو بیشتر به دور از دیگران زندگی می‌کردند، با لوله‌های دمشی شکار می‌کردند، با قایق‌های کوچک ماهی می‌گرفتند و در سرزمینی رفت‌وآمد می‌کردند که بیگانگان به‌ندرت به آن وارد می‌شدند.

آنچه این انزوا را شکست، لاستیک بود. در دوران رونق لاستیک در اواخر سده نوزدهم و اوایل سده بیستم، صاحبان کارگاه‌های لاستیک به سرزمین تیگره رخنه کردند، مردم بومی را به کار اجباری واداشتند و بیماری‌هایی آوردند که گروه‌های کوچک توان تحملشان را نداشتند. تائوشیرویی که جان سالم به در بردند به اعماق جنگل عقب نشستند. هنگامی که یک زبان‌شناس مبلغ مذهبی در اوایل دهه 1970 به آنان رسید، تنها چند خانواده خویشاوند بودند و مالاریا و بیماری‌های دیگر در سال‌های بعد گروه را بیشتر کاهش دادند. آمادئو به مسیحیت انجیلی گروید، فرزندانش در جای دیگری بزرگ شدند و به اسپانیایی سخن گفتند، و زبان دیگر از والدین به فرزندان منتقل نشد.

در سال 2017 وزارت فرهنگ پرو زبان‌شناسانی را برای کار با او فرستاد. آنان با هم حدود 1,500 واژه، 27 داستان و سه ترانه ضبط کردند و بر یادداشت‌هایی تکیه داشتند که مبلغان مذهبی دهه‌ها پیش تهیه کرده بودند. این بایگانی پس از درگذشت او باقی می‌ماند و باید روشن بود که چیست: یک ثبت، نه یک احیا. مردمی از تبار تائوشیرو در لورتو و جاهای دیگر زندگی می‌کنند، اما هیچ جامعه‌ای وجود ندارد که این زبان در خانه به آن سخن گفته شود و هیچ کودکی آن را یاد نمی‌گیرد. آنچه باقی مانده تاریخ یک خانواده، مجموعه‌ای از ضبط‌ها، و مردی تنها در اینتوتو است که کسی نمانده تا به زبان خودش به او پاسخ دهد.