اروتیک مبایا

مبایا مردمی بودند که به یکی از زبان‌های خانواده گوایکورو سخن می‌گفتند و از سده شانزدهم تا آغاز سده نوزدهم بر بخش بالایی رود پاراگوئه تسلط داشتند، در منطقه‌ای که امروز شمال پاراگوئه و ایالت ماتو گروسو دو سول برزیل را دربر می‌گیرد. آخرین شاخه بازمانده آنان کادیوئوهای برزیل‌اند. آنان به‌عنوان مردمی شناخته می‌شوند که کل جهان خود را بر پایه حکمرانی بر دیگران ساختند. یک روایت آفرینش که در میان آنان ثبت شده می‌گوید که تا زمان پیدایش مبایاها، آفریدگار کشاورزی و هر معیشت دیگری را پیش‌تر به ملت‌های دیگر داده بود. بنابراین مبایاها در عوض حق یافتند که از قِبَل آن ملت‌ها زندگی کنند، و حدود دویست سال چنین کردند.

آنان به‌عنوان شکارگر و غارتگر پیاده در منطقه چاکو، در غرب رود، آغاز کردند. این وضع در دهه‌های 1600 دگرگون شد، آنگاه که اسب‌ها را از گله‌های اسپانیایی گرفتند و از هراس‌انگیزترین جنگجویان سواره در درون قاره شدند. پرتغالی‌ها آنان را índios cavaleiros می‌نامیدند، یعنی بومیان سوارکار. دسته‌های سواره از رود پاراگوئه گذشتند، به سکونتگاه‌های اسپانیایی و روستاهای گوارانی‌ها حمله کردند و تا عمق سرزمین‌هایی پیش رفتند که بعدها ماتو گروسو شد.

جایگاه فرد در جامعه مبایا با تولد تعیین می‌شد. خانواده‌های اشراف نخست بودند، سپس جنگاوران. در پایین‌ترین سطح، اسیرانی بودند که از مردمان همسایه گرفته می‌شدند؛ آنان بیشتر کارها را انجام می‌دادند و اغلب به مرور در گروه ادغام می‌شدند. گواناها، کشاورزان و بافندگان آراواکی‌زبان، در وضعیتی نزدیک به رعیتی زندگی می‌کردند و محصول و پارچه پنبه‌ای به حامیان مبایایی خود می‌دادند، و ازدواج‌ها نخبگان دو گروه را به هم پیوند می‌داد. نویسندگان دوره استعمار و مبلغان مذهبی نیز گزارش دادند که زنان مبایا اغلب ترجیح می‌دادند فرزند بزرگ نکنند و این گروه عمدتاً از طریق فرزندخواندگی اسیران جمعیت خود را حفظ می‌کرد. یسوعیانی که در دهه 1760 در میان آنان زیستند گزارش‌های دقیقی نوشتند، اما گرویدگان پایدار اندکی یافتند. در سال 1791 رهبران مبایا پیمان صلح رسمی با تاج پرتغال امضا کردند.

بیماری، جنگ و آن نرخ پایین زادوولد، گروه‌ها را در سده نوزدهم فرسود، تا آنکه تنها کادیوئوها باقی ماندند. سنت کادیوئو بر آن است که سرزمینشان به پاداش جنگیدن در کنار برزیل در جنگ پاراگوئه به رسمیت شناخته شد. شناخته‌شده‌ترین میراث آنان هنری است. طرح‌های هندسی متراکم و نامتقارنی که زمانی بر چهره و بدن نقش می‌شد، در نقاشی بدن و سفال کادیوئو زنده مانده است. این طرح‌ها در دهه 1890 توجه هنرمند گوئیدو بوجیانی و در دهه 1930 توجه انسان‌شناس کلود لوی-استروس را جلب کرد و هنوز بارزترین نشانِ مردمی‌اند که روزگاری بر گوشه‌ای از آمریکای جنوبی فرمان می‌راندند.