اروتیک ماینا

مائینا مردمی آمازونی بودند که در بالادست رودخانه مارانیون، در منطقه‌ای که امروز شمال پرو نام دارد، زندگی می‌کردند. اسپانیایی‌ها نخستین بار در اوایل قرن هفدهم از آن‌ها گزارش ثبت کردند و تا پایان دوران استعمار، به‌عنوان یک جامعه متمایز از میان رفته بودند. هر یک از بازماندگانشان که زنده ماندند در جمعیت مختلط مأموریت‌ها و رودخانه‌نشینان لورتو حل شدند. آنچه درباره‌شان جلب توجه می‌کند چیزی عجیب است: تقریباً هیچ‌چیز از زندگی خودشان نوشته نشده، اما نامشان در سراسر گستره وسیعی از غرب آمازون پخش شد و هنوز هم روی نقشه باقی مانده است.

سرزمین آن‌ها درست در زیر پونگو د مانسریچه قرار داشت، تنگه‌ای که مارانیون از پایکوه‌های آند بیرون می‌آید و به جنگل هموار وارد می‌شود. این منطقه یک گذرگاه بود، با مردمان هیوارویی که تپه‌ها و رودخانه‌های اطرافش را در اختیار داشتند. در سال 1619 ماجراجویان اسپانیایی شهر سن فرانسیسکو د بورخا را در قلمرو مائینا بنا کردند و مردم را میان خود به شکل انکومیندا تقسیم کردند. انکومیندا اعطای‌های استعماری بود که جامعه‌ای شکست‌خورده را به نیروی کار اجباری برای مهاجران خصوصی بدل می‌کرد. این ترتیب همان مسیری را رفت که معمولاً چنین ترتیباتی می‌روند. سوءاستفاده‌ها به شورشی در دهه 1630 انجامید که در آن اسپانیایی‌ها کشته شدند و پاسخ استعماری فراخواندن یسوعیان بود که در سال 1638 رسیدند.

مأموریتی که پس از آن آمد دلیل اصلی یادآوری مائینا است. بیش از یک قرن، تا آن‌که تاج سلطنتی این فرقه را در سال 1767 اخراج کرد، یسوعیانی که از بورخا فعالیت می‌کردند به پایین رود و به شاخه‌های بالادست پیش رفتند. آنان مردمی از ده‌ها ملت را در دهکده‌های مأموریتی گرد آوردند و کل این کار نام مائینا را بر خود داشت: مأموریت‌های مایناس. شهرک‌های مأموریتی هم مردم را در کنار هم متراکم می‌کردند و این کار همه‌گیری‌ها را بسیار مرگبارتر می‌ساخت. ملت کوچکی که کنار پایگاه اسپانیایی زندگی می‌کرد شانس اندکی برای سالم ماندن داشت. آنچه مائینا پیش از رسیدن کشیشان باور داشتند هرگز به‌درستی ثبت نشد. از زبانشان چنان کم نوشته شد که زبان‌شناسان نمی‌توانند با اطمینان بگویند به کدام خانواده زبانی تعلق داشت.

این نام بیش از مردم دوام آورد. مایناس به یک حکومت استعماری تبدیل شد که منطقه‌ای وسیع از آمازون بالادست را در بر می‌گرفت. فرمانی سلطنتی در سال 1802 وابستگی اداری آن را از اقتدار کیتو به سوی لیما منتقل کرد، و آن فرمان به سندی بنیادین در مناقشه درازمدت مرزی میان اکوادور و پرو بدل شد. این مناقشه بیش از یک بار به درگیری کشیده شد، پیش از آن‌که در سال 1998 به توافقی برسد. امروز استان مایناس که مرکزش شهر رودخانه‌ای ایکیتوس است این نام را بر خود دارد، در فاصله صدها کیلومتری از تنگه‌ای که مائینا در واقع در آن زندگی می‌کردند. بسیاری از ملت‌های کوچک آمازونی چنین سرنوشتی دارند: آنان بیشتر به خاطر آنچه بیگانگان بر فراز ایشان ساختند یاد می‌شوند تا به خاطر آنچه بودند.