اروتیک کاشیبوها

کاشیبو قومی از خانواده‌ی پانوان در آمازون پرو هستند، و نامی که بیشتر بیگانگان با آن ایشان را می‌شناسند، نام خودشان نیست. این نام از همسایگان شیپیبو در پایین‌دست رودخانه آمده است: کاشی، یعنی خفاش، به‌علاوه‌ی پسوند جمع، پس معنای آن مردم خفاش می‌شود؛ برچسبی که همزمان با اتهام آدم‌خواری به ایشان زده شد و هرگز با نیت خوب به کار نرفت. آنان خودشان را کاکاتایبو، یا به سادگی اونی می‌نامند، که در زبانشان به معنای «انسان» است. هر دو نام رایج‌اند و نام دوم در حال گسترش بیشتری است.

سرزمین ایشان تپه‌زار ناهموار در سرچشمه‌های رودخانه‌ها و به سوی شرق دامنه‌های آند است، در منطقه‌های اوکایالی و هوانوکو، بر رودخانه‌های آگوآیتیا، سان الخاندرو و سونگاروی‌آکو و آبراهه‌هایی که آن‌ها را تغذیه می‌کنند. این مکان بیشتر تصمیم بود تا تصادف. در حالی که شیپیبو زندگی خود را بر بستر اصلی اوکایالی بنا کردند، کاشیبو از آن دور ماندند، به بالادست و به سوی داخل، و بیشتر با پای پیاده سفر می‌کردند تا با قایق، و در سده‌ی نوزدهم، هر جا لازم بود، بیگانگان را با زور از خود دور نگه می‌داشتند. برده‌گیری در دوران تب کائوچو ایشان را بیشتر به بالادست راند. تماس مسالمت‌آمیز و پایدار تنها در دهه‌ی 1940 آغاز شد، هنگامی که بزرگراه فدریکو باسادره تا پوکالپا کشیده شد و مستعمره‌نشینان را به دره آورد، و هنگامی که زبان‌شناسان مبلغ مذهبی، از جمله الیو شل، آغاز به نوشتن زبان ایشان کردند.

زبان کاشیبو-کاکاتایبو شاخه‌ای مستقل در درون خانواده‌ی پانوان را تشکیل می‌دهد، و چندان به زبان شیپیبو که چند روز آن‌سوتر در پایین‌دست رودخانه گفته می‌شود نزدیک نیست. این زبان، مانند خویشاوندانش، ارگاتیو است و فاعل فعل متعدی را با نشانه‌ای متفاوت از فاعل فعل لازم نشان می‌دهد، و به‌صراحت پیگیری می‌کند که بند بعدی همان فاعل بند پیشین را دارد یا نه، که این ویژگی روایت‌های شفاهی طولانی را به‌طرز غیرعادی دقیق در بیان این می‌کند که چه کسی چه کاری کرد. گویش‌ها بسته به رودخانه متفاوت‌اند و گویش‌های آگوآیتیا، سان الخاندرو و سونگاروی‌آکو هر کدام به آسانی شناخته می‌شوند.

امروزه بیشتر جامعه‌ها پروتستان انجیلی‌اند، که نتیجه‌ی مستقیم دهه‌ها فعالیت هیئت‌های تبشیری است، هرچند باورهای کهن پانوانی درباره‌ی بیماری، حیوانات و آنچه جنگل در خود دارد هیچ‌جا نرفته‌اند. همچنین همه‌ی کاکاتایبوها به این جمع نپیوسته‌اند: خانواده‌هایی در سرچشمه‌ها همچنان در انزوای داوطلبانه زندگی می‌کنند، و در سال 2021 پرو دو منطقه‌ی حفاظت‌شده، کاکاتایبو نورته و کاکاتایبو سور، را برای ایشان ایجاد کرد. جامعه‌های دارای سند مالکیت در پایین‌دست دهه‌ی سختی را گذرانده‌اند. کشت کوکا، قاچاق چوب و تصرف زمین به مرز سرزمین ایشان رسیده‌اند، چند تن از رهبران کاکاتایبو از سال 2020 به دلیل سرباززدن از عقب‌نشینی کشته شده‌اند، و اتحادیه‌ها با وجود همه‌ی این‌ها به ثبت ادعاهای زمین ادامه می‌دهند.