اروتیک بزونزان‌ها

بزونزان‌ها قبیله‌ای کوچک از اسلاوهای غربی در اوایل سده‌های میانه بودند. تقریباً همه‌چیزی که از آنان می‌دانیم از یک سطر در فهرستی لاتینی از اقوام در سده نهم برمی‌آید، و معمولاً آنان را در لوزاتیای علیا، حوالی گورلیتس امروزی در مرز آلمان و لهستان جای می‌دهند. آنان نوشتاری از خود بر جا نگذاشتند. تا سده یازدهم نامشان در میان جمعیت اسلاوی گسترده‌تر آن منطقه محو شده بود، و نزدیک‌ترین وارثان آن جمعیت امروز سورب‌ها در شرق آلمان‌اند.

آن فهرست همان سندی است که پژوهشگران آن را «جغرافی‌نگار باواریایی» می‌نامند، سیاهه‌ای فشرده از اقوام شمال رود دانوب. این فهرست داستان نمی‌گوید. نامی و شمار سکونتگاه‌های مستحکم را می‌دهد، و برای بسونزانه این شمار دو است که از کمترین شمارها در کل فهرست است. همین یک عدد بیشترِ آن چیزی است که در دست داریم، و با این حال چیزی را نشان می‌دهد: این جامعه‌ای بود که حول دو دژ شکل گرفته بود، نه اتحادیه قبیله‌ای بزرگی مانند میلچنی‌ها در غرب. برخی مورخان این قبیله را به قلعه‌ای که بعدها با نام بوزینک ثبت شد پیوند می‌دهند و آن را بر روی یا نزدیک تپه آتشفشانی لاندسکرونه، مشرف بر گورلیتس، قرار می‌دهند. این پیوند عمدتاً بر شباهت دو نام در تلفظ استوار است.

آنان، مانند دیگر اسلاوهای میان رودهای البه و اودر، احتمالاً به گویشی نیای زبان سوربی سخن می‌گفتند، دره رود نایسه لوزاتیایی را کشت می‌کردند و خدایان کهن اسلاوی را می‌پرستیدند. آن فهرست آنان را درست پیش از رسیدن فشار ثبت کرده است. فرمانروایان آلمانی در سراسر سده دهم به شرق پیش رفتند، اسقف‌نشین مایسن در سال 968 بنیان گرفت، و منطقه پیرامون گورلیتس به مرزی مورد نزاع کشیده شد. میان سال‌های 1002 و 1018، بولسلاو دلیر، پادشاه لهستان، و هنری دوم، پادشاه آلمان، بر سر این ناحیه که آن زمان میلسکو نامیده می‌شد جنگیدند. صلح باوتسن این ناحیه را تا سال 1031 در دست لهستانی‌ها نگه داشت. وقتی گورلیتس نخستین بار در یک منشور سلطنتی در سال 1071 ظاهر می‌شود، روستایی است با نامی اسلاوی که به سوختن پیوند دارد، و نامی از بزونزان‌ها در هیچ جا نیست.

آنچه بر جا گذاشتند بیشتر یک چشم‌انداز است تا تبار. مهاجران آلمانی که از سده دوازدهم به بعد رسیدند، کم‌کم ناحیه گورلیتس را به منطقه‌ای آلمانی‌زبان بدل کردند. زبان سوربی در غرب‌تر، حول باوتسن، دوام آورد، جایی که سورب‌ها هنوز اقلیتی به رسمیت شناخته‌شده‌اند. نام‌های مکانی اسلاوی هنوز در سراسر لوزاتیای علیا پراکنده است. از سال 1945 رود نایسه شهر قدیمی را به دو بخش کرده است: گورلیتس آلمانی و زگوژلتس لهستانی، و هر دو بر زمینی ایستاده‌اند که بزونزان‌ها زمانی در آن کشت می‌کردند.