اروتیک آپارای‌ها

Aparai مردمی کوچک با زبان کاریبی در آمازون برزیل هستند و بحث درباره آن‌ها بدون صحبت از Wayana چندان ممکن نیست. برای نسل‌های متمادی این دو قوم رودخانه‌ها، روستاها و خانه‌ها را در امتداد Paru de Leste در شمال ایالت Pará با هم قسمت کرده‌اند. آن‌ها آن‌قدر با هم ازدواج کرده‌اند که برزیلی‌ها معمولاً نام ترکیبی Wayana-Aparai را برای آن‌ها به کار می‌برند. با این حال Aparai نام، زبان و روایت‌های شفاهی خاص خود را حفظ می‌کنند و مردم روستاهای مختلط عموماً می‌دانند که هر شاخه از خانواده‌شان از کدام سو آمده است.

زبان آن‌ها که گاهی با نگارش Apalaí نوشته می‌شود به خانواده Cariban تعلق دارد و این خانواده در سراسر گویان‌ها و لبه شمالی حوضه آمازون گسترده است. Wayana هم کاریبی است، اما این دو زبان جدا هستند و تسلط بر هر دو امری عادی است. زبان پرتغالی اکنون در کنار آن‌ها قرار گرفته و از طریق مدرسه‌ها، پست‌های بهداشتی و سفر به شهر وارد شده است. زبان‌شناسان مبلغ مذهبی که در نیمه دوم قرن بیستم میان Aparai زندگی می‌کردند، دستور زبان و ترجمه‌های متون مقدس را تهیه کردند و همین باعث شد زبان صورت نوشتاری پیدا کند.

تماس با بیگانگان در مراحلی رخ داد. نخست کاشفان آمدند، سپس بازرگانان و کسانی که محصولات جنگل را جمع می‌کردند، و بعد بیماری‌هایی که جمعیت را به شدت کاهش دادند. از نیمه قرن بیستم که مبلغان مذهبی و یک پست دولتی دارو به همراه فشار برای تغییر آوردند، شمار جمعیت دوباره رو به افزایش گذاشت. امروز Aparai در داخل سرزمین‌های بومی Tumucumaque و Rio Paru d'Este زندگی می‌کنند، در روستاهایی که از راه رود یا با هواپیماهای کوچک به آن‌ها می‌رسند.

زندگی روزمره همچنان بر محور باغ‌های مانیوک تلخ می‌چرخد، همراه با ماهیگیری و شکار. مانیوک به نان تخت و نوشیدنی تخمیرشده‌ای تبدیل می‌شود که در هر گردهمایی نقش محوری دارد. مسیحیت انجیلی پیروان واقعی دارد، اما شامان‌هایی که با ارواح جنگل و آب سروکار دارند ناپدید نشده‌اند و تعادل میان این دو از روستایی به روستای دیگر فرق می‌کند. باورهای کهن در اشیای روزمره آشکار است. سبدها با نقش‌هایی بافته می‌شوند که نماد حیوانات و موجودات ماورایی‌اند و مردم برای جشن‌ها بدن خود را با آناتو سرخ و با جنیپاپو سیاه رنگ می‌کنند. در روستاهای مشترک، جوانان ممکن است هنوز از آیین‌های سخت بلوغ با قاب‌های بافته پر از مورچه‌ها یا زنبورهای نیشدار عبور کنند، رسمی که Aparai آن را با Wayana در میان می‌گذارند.