اروتیک یوراکاره

زبان یوراکاره زبانی است که هیچ خویشاوند شناخته‌شده‌ای ندارد. زبان‌شناسان یک قرن کوشیده‌اند آن را به موسته‌ن، به زبان‌های پانوایی یا به زبان‌های تاکانانیِ همین دشت‌های پست پیوند دهند، و هیچ‌کدام از این پیشنهادها دوام نیاورده است. یوراکاره تنها در تپه‌های جنگلی پای‌کوه‌ها زندگی می‌کند، جایی که رشته‌کوه‌های آند به حوضه‌ی آمازون می‌رسند، و در میان گویشوران آراواک و توپی‌ای قرار دارد که از آن‌ها وام گرفته ولی از آن‌ها نسب نمی‌برد. این انزوا نخستین چیزی است که باید درباره‌ی ایشان دانست، و بقیه‌ی تصویر با آن همخوان است: اجتماعات کوچکی که کنار رودخانه‌ها پراکنده‌اند، خانواده‌هایی که هر وقت دلشان می‌خواست جابه‌جا می‌شدند، و دو قرن امتناع از ماندن در جایی که دیگران برایشان تعیین کرده بودند.

سرزمین ایشان چاپاره و رودهایی است که از آن به سوی شمال جاری‌اند، یعنی ایسیبورو، سکوره و ایچیلو، در استان‌های کوچابامبا و بِنیِ بولیوی. زمینی گرم، مرطوب و ناهموار که پاداش کسانی است که توان خواندن رود را دارند. زندگی بر پایه‌ی کشتزارهای کوچک در دل جنگل ساخته شده بود که در آن موز و مانیوک کاشته می‌شد، و بر ماهی‌گیری و شکار با کمان‌های بلند. مردان جامه‌ای بی‌آستین از پوست کوبیده‌ی درخت می‌پوشیدند که با قرمز و سیاه نقاشی می‌شد، و همان قرمز، برآمده از درخت آشیوته، بر پوست می‌نشست. نام یوراکاره از بیرون آمده است. این واژه کچوایی است و معمولاً به «مردان سفیدپوست» ترجمه می‌شود، واژه‌ای از ساکنان فلات برای مردمی که ساکنان فلات آن‌ها را چندان خوب نمی‌شناختند. نام خودشان برای خودشان به یوروخوره نزدیک‌تر است.

فرانسیسکن‌ها از اواخر سده‌ی هجدهم در میان ایشان مأموریت‌هایی بنیاد نهادند و دیدند که بیشتر آن‌ها دوباره خالی شد، وقتی خانواده‌ها پیاده به دل جنگل بازگشتند. کاتولیک‌گری سرانجام پذیرفته شد، البته سست و سطحی، و کلیساهای انجیلی از آن زمان بخشی از همان زمین را گرفته‌اند، اما جهان‌بینی کهن با آن‌ها از میان نرفته است؛ تیری، قهرمان فرهنگی که نخستین انسان‌ها را از درختان ساخت، همچنان داستان‌ها را لنگر می‌دهد. فشار سنگین‌تر بعدها و از سوی دیگری رسید. پس از میانه‌ی سده‌ی بیستم، خانواده‌های کچوا و آیمارا با شماری بسیار به چاپاره کوچیدند تا کوکا بکارند و یوراکاره‌ها در درّه‌های خودشان به اقلیت بدل شدند. آن‌ها سازمان یافتند. به «راهپیمایی ۱۹۹۰ برای سرزمین و کرامت» پیوستند که از ترینیداد تا لاپاز پیاده رفت و نخستین سندهای مالکیت سرزمینی را برای مردم دشت‌های پست به دست آورد، و در ۲۰۱۱ بار دیگر علیه بزرگراهی که دولت می‌خواست از میان TIPNIS بگذراند راهپیمایی کردند، یعنی سرزمین ایسیبورو سکوره که با همسایگان موخینیو و تسیمانه در آن شریکند. آن جاده هرگز کاملاً از میان نرفته است. یوراکاره‌ها تنها چند هزار نفرند و گویشوران روان زبانشان از آن هم کمترند، و همین باعث می‌شود برنامه‌های مدرسه‌ی دوزبانه کمتر تمرین میراث باشند و بیشتر پرسشی گشوده درباره‌ی این‌که آیا زبان نسل دیگری خواهد داشت یا نه.