اروتیک تیکونا

تیکونا (که به صورت Tikuna یا Tukuna هم نوشته می‌شود و خودشان را ماگوتا می‌نامند) پرجمعیت‌ترین مردم بومی بالای آمازون هستند، با جمعیتی تخمینی بسیار بیش از پنجاه هزار نفر که در منطقه سه‌مرزی برزیل، کلمبیا و پرو، در امتداد رودخانه سولیموس (آمازون) پراکنده‌اند. زبانشان، زبان تیکونا، زبانی منزوی است که خویشاوند تثبیت‌شده‌ای ندارد و تقابل‌های آهنگین آشکاری دارد.

جامعه و معیشت

جامعه تیکونا به عشیره‌های نام‌دار برون‌همسر تقسیم می‌شود که در دو دسته پرندگان و غیرپرندگان (یا درختان) قرار می‌گیرند و ازدواج را تنظیم می‌کنند. جوامع در روستاهای کنار رود و دشت‌های سیلابی زندگی می‌کنند و کشت مانیوک را با ماهیگیری، شکار و گردآوری میوه‌های جنگلی ترکیب می‌کنند. جهان‌بینی‌شان بر قهرمانان فرهنگی یوی و ایپی متمرکز است، دو برادر دوقلو که نخستین مردم تیکونا را از آب بیرون کشیدند. مشهورترین آیین، جشن بلوغ دختران است که از نظر تاریخی پلازون یا جشن ورکو نامیده می‌شد؛ جشنی چندروزه که در آن نوآموزِ منزوی‌شده، در احاطه رقصندگان نقاب‌دار که نمایندگان ارواح و موجودات عشیره‌اند، دوباره ظاهر می‌شود.

ظاهر و آرایش

آیین تیکونا به نقاب‌ها و لباس‌هایش شهرت دارد که از پارچه لحایی کوبیده‌شده (توروری) ساخته می‌شوند، با نشان‌های عشیره نقاشی می‌شوند و همراه با دامن‌های منگوله‌دار از الیاف نخل پوشیده می‌شوند. بدن‌ها با رنگ سیاه جینیپاپو و طرح‌های عشیره‌ای نقاشی می‌شود و رقصندگان زیورهای پر و زنگوله می‌پوشند. در زندگی روزمره بیشتر مردم تیکونا لباس معمولی می‌پوشند و بسیاری از جوامع مسیحی‌اند، با این حال نظام عشیره‌ای، زبان ماگوتا و جشن‌های نقاب‌دار همچنان نشانه‌های قوی هویت‌اند. تیکونا همچنین به خاطر هنر نقاشی‌شده روی پارچه لحایی و حکاکی شناخته‌شده‌اند که هم برای آیین و هم برای فروش تولید می‌شود.