اروتیک تاروما

تاروما پیش از هر چیز با چیزی تعریف می‌شود که هرگز از دست نداده‌اند، حتی زمانی که تقریباً همه چیز دیگرشان گرفته شد: زبانی که با هیچ‌یک از زبان‌های همسایگانشان خویشاوندی ندارد. زبان تاروما یک زبان منزوی به شمار می‌رود. این زبان از زبان‌های آراواکی و کاریبی اطرافش جداست و پژوهشگران تاکنون نتوانسته‌اند خانواده‌ای برای آن پیدا کنند که در بررسی دقیق دوام بیاورد. این تفاوت در تمام تاریخ این مردم جاری است. تاریخی از جابه‌جایی و تماس، و از بقایی با حاشیه‌ای بسیار باریک.

جهانگردان اروپایی در قرن هفدهم، تاروما را نزدیک دهانه رودخانه ریو نگرو و نزدیک جایی قرار دادند که امروز شهر ماناوس در آن است. این امر آنان را در مسیر یورش‌های برده‌گیری پرتغالی و شهرک‌های مبلغان مذهبی قرار داد. در قرن بعد، بازماندگان به سمت شمال و دور از تجارت رودخانه، به سرچشمه‌های جنگلی رودخانه اسکیبو در جنوب کنونی گویان کوچ کردند. آنان در روستاهای کوچکی نزدیک وای‌وای، واپیشانا و دیگر مردمان درون‌سرزمین گویان زندگی می‌کردند. ازدواج و تجارت میان مرزهای زبانی در آن جهان امری عادی بود. کاوشگران و قوم‌نگاران که به بالادست رودخانه اسکیبو رسیدند، فهرست‌های کوتاه واژگان و یادداشت‌های مختصری نوشتند که بعدها تقریباً تمام آگاهی بیرونیان از آنان شد.

قرن بیستم تقریباً آنچه را که ریو نگرو آغاز کرده بود به پایان رساند. بیماری‌های همه‌گیر تاروما را به چند خانواده معدود کاهش دادند و ناظران بیرونی آنان را منقرض‌شده فهرست کردند. اما بازماندگان به سادگی ناپدید نشدند. آنان با جوامع وای‌وای و واپیشانا وصلت کردند و فرزندانشان با همان زبان‌ها بزرگ شدند. برای دهه‌ها، تاروما در چاپ بیشتر به صورت یک واژه‌نامه وجود داشت.

این وضعیت در دهه ۲۰۰۰ تغییر کرد، زمانی که زبان‌شناسانی که در جنوب گویان کار می‌کردند، از وجود چند سالمند گزارش دادند که در میان واپیشانا زندگی می‌کردند و هنوز می‌توانستند به این زبان سخن بگویند. این کشف روند زوال زبان را معکوس نکرد، اما سابقه را اصلاح کرد. تاروما اکنون بازماندگان زنده دارد و، در حافظه‌ای نزدیک، گویشوران زنده. این بازماندگان تقریباً مانند همسایگانشان زندگی می‌کنند. آنان کاساوا می‌کارند، در رودخانه‌های جنگلی شکار و ماهیگیری می‌کنند و به کلیساهای مسیحی تعلق دارند که مبلغان در طول قرن بیستم در منطقه گسترش دادند.

بسیاری از آداب تاروما ثبت نشده است، بنابراین آنچه برجسته است، نه هیچ عمل خاصی، بلکه این واقعیت است که هنوز اینجا هستند. زبانی بدون خویشاوند شناخته‌شده، طی بیش از سه قرن و در فاصله صدها کیلومتر حمل شد، توسط گروهی که بارها کنار گذاشته شد و هنوز کاملاً خاموش نشده است.