اروتیک سیکیانا

سیکیانا یکی از کوچک‌ترین مردمان بومی شمال برزیل است. شمارشان ده‌ها نفر است نه هزاران نفر، و نامشان بیش از روستاهایی که زمانی توصیفشان می‌کرد دوام آورده است. این نام به -yana ختم می‌شود، پسوندی که در زبان‌های کاریبی منطقه گویانا تقریباً به معنای «مردم» است. این امر آنان را در دنیای اجتماعی کهنی از گروه‌های محلی نام‌دار جای می‌دهد که از راه ازدواج، اتحاد و از دست دادن شکل گرفتند، جدا شدند و به هم پیوستند. امروز سیکیانا بودن بیش از آنکه به زیستن در یک سکونتگاه جداگانه وابسته باشد، به تبار، حافظه خانوادگی و زبانی وابسته است که شمار بسیار اندکی از مردم هنوز به آن سخن می‌گویند.

سرزمین آنان سرچشمه‌های جنگلی سامانه رودخانه ترومبتاس در ایالت پارا است، نزدیک جایی که برزیل به سورینام و گویان می‌رسد. این سرزمینی ناهموار و کم‌جمعیت است که با رودخانه یا هواپیمای کوچک به آن می‌رسند، و مدت‌هاست آن را با دیگر مردمان کاریبی‌زبان مانند تیریو، کاشویانا، هیشکاریانا و وای‌وای شریک بوده‌اند. زبان سیکیانا به همان خانواده زبانی تعلق دارد که زبان‌های همه آنان. در طول قرن بیستم، بیشتر سیکیاناها زبان‌های گروه‌های بزرگ‌تر اطرافشان و بیش از پیش زبان پرتغالی را پذیرفتند، در حالی که زبان خودشان به سوی انقراض لغزید.

بزرگ‌ترین تغییرات در میانه قرن رخ داد. همه‌گیری‌ها از جمعیت جوامع کوچک رودخانه‌ای کاستند و فعالیت مبلغان مذهبی بازماندگان را به سکونتگاه‌های بزرگ‌تر کشاند. یکی از آن‌ها ایستگاه تبشیری تیریو بود که فرانسیسکن‌ها و نیروی هوایی برزیل بر کرانه رودخانه پارو د اوئسته برپا کردند. خانواده‌های سیکیانا سرانجام در میان خانوارهای تیریو و کاشویانا زندگی و ازدواج کردند. به همین دلیل، این گروه روی کاغذ به دشواری از همسایگانش جدا می‌شود، هرچند هویت آن در درون خانواده‌ها باقی مانده است. مسیحیت همراه هیئت‌های تبشیری آمد و به‌طور گسترده به آن عمل می‌شود، در کنار سنت‌های شمنی که زمانی درمان را در سراسر منطقه سامان می‌دادند.

زندگی روزمره از ریتم بالادست ترومبتاس پیروی می‌کند: کشتزارهای کاساوای تلخ که به نان تخت و نوشیدنی تخمیرشده تبدیل می‌شود، شکار در جنگل، و ماهیگیری در رودخانه‌هایی که تندآب‌ها جریانشان را می‌شکنند. جدیدترین فصل، بازگشت است. از اوایل دهه 2000، خانواده‌های کاشویانا و خانواده‌های هم‌پیمانشان شروع به بازگشت از روستاهای تبشیری به رودخانه‌های قدیمی خود کردند. در سال 2018 برزیل سرزمین بومی کاشویانا-تونایانا را اعلام کرد که چند قوم، از جمله سیکیانا، در آن شریک‌اند. برای گروهی به این کوچکی، جایی در آن سرزمین مشترک همان چیزی است که نام را به زمین پیوند می‌دهد.