اروتیک ساپارا

ساپارا‌ها به عادتی شناخته می‌شوند که جزئی به نظر می‌رسد و چنین نیست: آنان خانه‌های خود را بر پایه رؤیاهایشان اداره می‌کنند. رؤیاها صبح زود، پیش از آنکه کسی از خانه بیرون برود، با صدای بلند تعریف می‌شوند و آنچه در آنها دیده می‌شود تعیین می‌کند که چه کسی شکار برود، چه کسی بماند و روز به کدام سو پیش برود. این بقایای فولکلوریک نیست که برای بازدیدکنندگان نگه داشته شده باشد. روشی عملی برای تصمیم‌گیری است و متعلق به قومی است که در جنگل بارانی کم‌ارتفاع استان Pastaza در شرق اکوادور زندگی می‌کند، در امتداد رودخانه‌های Conambo، Pindoyacu و Curaray، با خویشاوندانی که در آن سوی مرز پرو و تا استان Loreto پراکنده‌اند. تنها چند صد نفر از آنان باقی مانده‌اند. تقریباً هیچ‌کس دیگر به زبان ساپارا سخن نمی‌گوید. این زبان به خانواده Zaparoan تعلق دارد، گروهی کوچک که هیچ پیوند اثبات‌شده‌ای با زبان‌های کچوایی و خیواروئی اطراف خود ندارد، و تنها چند سالخورده به آن سخن می‌گویند، در حالی که زندگی روزمره به زبان Kichwa آمازونی و اسپانیایی می‌گذرد. رؤیاها از زبان دوام آوردند.

زمانی زمین بسیار بیشتری در اختیار داشتند. سرزمین ساپارا میان رودهای Napo و Pastaza گسترده بود و در قرن نوزدهم یکی از پرجمعیت‌ترین اقوام آمازون بالایی به شمار می‌آمدند. رونق تولید کائوچو این حساب را برهم زد. گروه‌های غارتگر برای نیروی کار به سکونتگاه‌ها یورش می‌بردند، بیماری‌های همه‌گیر همراه این یورش‌ها پخش می‌شد، و جمعیتی که ده‌ها هزار نفر برآورد می‌شد، در طی دو نسل به چند صد نفر کاهش یافت. بازماندگان با جوامع کیچوا‌زبان وصلت کردند و زبان همراه این ازدواج‌ها رفت. سپس جنگ مرزی سال ۱۹۴۱ میان اکوادور و پرو خطی بر آنچه باقی مانده بود کشید و خانواده‌هایی را که همواره به‌طور طبیعی میان رودخانه‌ها جابه‌جا می‌شدند از هم جدا کرد. همین تقریباً نابودی کامل است که یونسکو در سال ۲۰۰۱ میراث شفاهی ساپارا را برجسته کرد، و این افتخار عجیب به نظر می‌رسید: جایزه‌ای برای شیوه‌ای از سخن گفتن که تقریباً هیچ‌کس دیگر نمی‌توانست به آن سخن بگوید. اما آنچه پس از آن آمد مهم‌تر بود. ساپاراهای اکوادوری خود را بازسازمان‌دهی کردند، املای قدیمی Zápara را کنار گذاشتند و در سال ۲۰۰۹ به‌عنوان ملت ساپارای اکوادور ثبت شدند. بیشتر تلاش عمومی آنان از آن زمان صرف دور نگه داشتن نفت از سرزمینشان شده است، از جمله بلوک‌های نفتی که در سال ۲۰۱۲ برای زمینی به حراج گذاشته شدند که هیچ مقام ساپارایی با واگذاری آن موافقت نکرده بود، و زنان ساپارا بخش بزرگی از این مبارزه را در Quito پیش برده‌اند. بنا بر تعبیر خودشان، جنگل، naku، پس‌زمینه این استدلال نیست. طرفی در آن است، با مقاصد خاص خود، که تقریباً همان چیزی است که رؤیاها برای آن‌اند.