اروتیک ساکاپولتک

ساکاپولتک‌ها قومی کوچک از مایاها هستند که هویتشان به یک مکان پیوند خورده است: ساکاپولاس، شهری در بخشی گرم و خشک از درهٔ رود ریو نگرو در استان ال کیچه در گواتمالا، که بسیار پایین‌تر از ارتفاعات خنک‌تر اطرافش قرار دارد. بسیاری از شهرهای مایا لهجه و بافت پارچهٔ ویژهٔ خود را دارند. ساکاپولتک‌ها زبان خاص خود را دارند. ساکاپولتک یکی از 22 زبان مایایی است که گواتمالا به‌طور رسمی به رسمیت می‌شناسد. این زبان خویشاوند نزدیک زبان کیچه‌ای است که در بخش بزرگی از روستاهای اطراف به آن سخن می‌گویند، و می‌توان این خویشاوندی را شنید، اما این دو زبان مدت‌هاست که زبان‌هایی جدا از هم بوده‌اند. زبان اسپانیایی از سوی دیگر بر آن فشار می‌آورد، و شمار کسانی که این زبان را روان صحبت می‌کنند آن‌قدر کم است که بقای آن مسئله‌ای واقعی و عملی است.

نمک نشانهٔ قدیمی این مکان است. مردم قرن‌هاست که آب چشمه‌های شور کنار رودخانه را به بسترهای کم‌عمق هدایت می‌کنند و می‌گذارند تبخیر شود. نمک ساکاپولاس پیش از ورود اسپانیایی‌ها در مسیرهای تجاری ارتفاعات جابه‌جا می‌شد، و این کار امروز در مقیاسی کوچک‌تر ادامه دارد. ساختار اجتماعی شهر نیز به همان اندازه سرسخت از آب درآمده است. در دوران استعمار، راهبان دومینیکی مردم را از سکونتگاه‌های پراکنده به ساکاپولاس منتقل کردند. با این حال، گروه‌های قدیمی‌تر مالکیت زمین مبتنی بر خویشاوندی، یعنی parcialidades، هرگز از میان نرفتند. مورخان منطقه این گروه‌ها را از پیش از فتح تا دوران مدرن دنبال کرده‌اند، و همین ساکاپولاس را به نمونه‌ای شناخته‌شده از نهادهای مایا تبدیل می‌کند که بیش از سلطهٔ اسپانیا دوام آورده‌اند. زندگی مذهبی از الگوی ارتفاعات غربی پیروی می‌کند. کاتولیسیسم در کلیسای دوران استعمار و تقویم روزهای قدیسان ریشه دارد، آیین‌های قدیمی‌تر مایا در کنار آن ادامه دارند، و کلیساهای پروتستان انجیلی از اواخر قرن بیستم رشد کرده‌اند. همان دهه‌ها جنگ داخلی را نیز به همراه آورد که ال کیچه تقریباً بیش از هر استان دیگری از آن آسیب دید. در زندگی روزمره، پوشش زنان هنوز روشن‌ترین نشانهٔ این جامعه است، یعنی هوئیپیل دست‌باف و کورتهٔ پیچیده‌شده، در حالی که بیشتر مردان مانند دیگر روستاییان گواتمالایی لباس می‌پوشند.