اروتیک کراندی

کِراندی‌ها شکارچی‌گردآورنده‌هایی بودند که در دشت‌های پامپا کنار رودخانهٔ ریو دِ لا پلاتا، در منطقهٔ امروزی استان بوئنوس آیرس آرژانتین، زندگی می‌کردند تا آنکه اسپانیایی‌ها در دههٔ 1530 رسیدند. پس از آن، جنگ، بیماری و کار اجباری آنان را پراکنده کرد. تا قرن هجدهم، بازماندگانشان در دیگر مردمان پامپا و در جمعیت روستایی مختلط جذب شدند. آنان هیچ سند نوشتاری از خود برجا نگذاشتند، اما نزدیک بود یکی از بزرگ‌ترین شهرهای آمریکای جنوبی را هنگام تولد از پا درآورند.

آنان با فصل‌ها میان علف‌زارهای باز و کناره‌های رودخانه جابه‌جا می‌شدند. گواناکو، آهوی پامپا و ریا را شکار می‌کردند، در مصب ماهی می‌گرفتند و ریشه‌ها را می‌کندند. سلاح مشخصهٔ آنان «بولئادورا» بود: سنگ‌هایی که به طناب بسته می‌شدند و برای درهم پیچاندن پاهای حیوان پرتاب می‌شدند. آنان از کمان و تیر هم استفاده می‌کردند. اولریش اشمیت، سربازی آلمانی که همراه اسپانیایی‌ها آمده بود، نوشت که وقتی آب در دشت کم می‌شد، خون حیواناتی را که می‌کشتند می‌نوشیدند. نامی که ماند از بیگانگان آمد و معمولاً به واژهٔ گوارانی به معنای چربی یا پیه ریشه داده می‌شود. هیچ‌کس ثبت نکرد که خودشان را چه می‌نامیدند. زبانشان تنها در شمار اندکی واژه باقی مانده است، آن‌قدر کم که نتوان با اطمینان طبقه‌بندی‌اش کرد، هرچند برخی پژوهشگران آن را به زبان‌های هِت در پامپا پیوند می‌دهند. اسپانیایی‌ها تقریباً چیزی دربارهٔ باورهایشان ننوشتند.

نقطهٔ عطف در سال 1536 بود، هنگامی که پدرو دِ مندوسا نخستین بوئنوس آیرس را بنیان نهاد. در آغاز، کِراندی‌ها ماهی و گوشت برای تازه‌واردها می‌آوردند. اما ظرف چند هفته این توافق از هم پاشید و جنگ‌هایی که پی آمد، هزینهٔ سنگینی برای اسپانیایی‌ها داشت. برادر مندوسا، دیه‌گو، در نبرد با آنان کشته شد و شهرک که گرسنه و زیر حمله بود، تا سال 1541 رها شد. وقتی خوان دِ گارای در سال 1580 دوباره شهر را بنیان نهاد، کِراندی‌ها بار دیگر مقاومت کردند. این بار شانس‌ها بدتر بود. بیماری‌های همه‌گیر، کار اجباری و گسترش اسب و گاو در علف‌زارها طی قرن بعد، آنان را به عنوان مردمی جدا از هم فرسود.

میراثشان آرام‌تر از داستانشان است. بولئادورا پس از آنان ماند و به ابزار استاندارد گاوچوهایی تبدیل شد که بعدها در همان دشت‌ها کار کردند. برخورد آنان با مندوسا در آغاز تاریخ بوئنوس آیرس قرار دارد. نوادگانشان، بیشتر بی‌آنکه دیده شوند، در جمعیت روستایی مختلط منطقه زندگی می‌کنند. آنان نشان می‌دهند که یک مردم چگونه می‌تواند از سندها ناپدید شود بی‌آنکه از تبارها محو شود.