اروتیک مانگاروایی‌ها

مانگارواییان مردم پلی‌نزیایی جزایر گامبیه‌اند، گروهی کوچک از جزایر آتشفشانی مرتفع در درون یک لاگون وسیع واحد، در دورترین نقطهٔ جنوب‌شرقی پلی‌نزی فرانسه. بیشترشان در خود جزیرهٔ مانگاروا زندگی می‌کنند، اطراف روستای ریکیتئا، با جامعه‌های کوچک‌تر در تاراوای و آکامارو و آئوکنا. تاهیتی‌ها و توآموتویی‌ها بر این قلمرو غلبه دارند. مانگارواییان با زبان خاص خود، سلسله‌های رؤسای خود، و تاریخی که با جنگل‌زدایی، حکومت مبلغان مذهبی و آزمایش‌های هسته‌ای رقم خورده، از هر دوی آنان متمایزند.

reo Mangareva، زبانشان، به شاخهٔ پلی‌نزی شرقی تعلق دارد. نزدیک‌ترین خویشاوندانش مارکیزی و هاوایی‌اند، نه تاهیتی، هرچند تماس طولانی ردپای تاهیتی و توآموتویی در آن به جا گذاشته است. فرانسوی و تاهیتی اکنون آموزش، دولت و بخش عمدهٔ گفتگوی روزمره را در دست دارند و بیشتر گویشوران مسلط سالخورده‌اند. یک نکتهٔ جالب، نظام شمارش کهن است: بالاتر از ده، با گام‌های دوبرابری بالا می‌رفت، ساختاری که پژوهشگران استدلال می‌کنند هنگام شمردن ماهی، لاک‌پشت و نان‌میوه، محاسبهٔ ذهنی را آسان‌تر می‌کرد.

پیش از رسیدن اروپاییان، مانگاروا مرکز شبکهٔ دریایی کوچکی بود که آن را به پیتکرن و هندرسون پیوند می‌داد و صدف مروارید، بازالت برای ساخت تیشه و شیشهٔ آتشفشانی را میان جزیره‌ها جابه‌جا می‌کرد. هرچه مانگارواییان جنگل تپه‌هایشان را بیشتر از میان بردند، خاک شسته شد، برداشت محصول ناپایدارتر شد و شبکه از هم پاشید. سرانجام جزیره‌های دورافتاده خالی ماندند. کمیابی آداب را شکل داد: نان‌میوه تخمیر و در گودال‌های آستردار نگهداری می‌شد تا برای سال‌های قحطی ذخیره باشد، و رؤسای رقیب بر سر زمین و غذا می‌جنگیدند.

تندترین چرخش در سال 1834 رخ داد، هنگامی که مبلغان کاتولیک از فرقهٔ پیکپوس به ساحل آمدند. پدر اونوره لاوال نفوذ بزرگی بر پادشاه ماپوتئوآ یافت و از طریق او بر جزیره‌ها. او بر ساخت کلیساها، صومعه‌ها و کلیسای جامع میکائیل مقدس در ریکیتئا نظارت کرد. این کلیسای جامع از سنگ مرجانی ساخته شده و محراب آن هنوز با صدف مروارید منبت‌کاری شده است. کار اجباری، قوانین سخت‌گیرانه و بیماری‌های وارداتی همراه با سقوط شدید جمعیت بود. لاوال در سال 1871 برکنار شد و ده سال بعد فرانسه جزیره‌ها را ضمیمه کرد.

مانگارواییان همچنان با اکثریتی قاطع کاتولیک‌اند و تقویم کلیسایی هنوز ریتم زندگی روستایی را تعیین می‌کند. قرن بیستم فشارهای تازه‌ای آورد. از سال 1966 به بعد، آزمایش‌های هسته‌ای جوّی فرانسه در موروروآ، که چند صد کیلومتر دورتر است، ریزش‌های پرتوزا را بر گامبیه پراکند. این قرن همچنین پرورش مروارید سیاه را به همراه آورد که اکنون پایهٔ اقتصاد محلی است. گروه‌های رقص، سرود و کوشش‌های محلی برای رایج نگه داشتن زبان در گفتار، هویت متمایز مانگاروایی را در دل جهان گستردهٔ پلی‌نزیایی زنده نگه می‌دارند و به پیش می‌برند.