اروتیک گواهیبوها

گواهیبوها خود را هیوی می‌نامند که در زبان خودشان به سادگی به معنای «مردم» است، و نامی که بیگانگان بر آنان نهادند هرگز نام خودشان نبوده است. آنان به یانوس تعلق دارند، دشت‌های علفزار همواری که از پای‌کوه‌های آند به سوی شرق گسترده شده و از استان‌های کلمبیایی مِتا، ویچادا، آراوکا و گواینیا می‌گذرد و از مرز به آمازوناس و آپوره در ونزوئلا می‌رسد. این سرزمینی با دو فصل است که تقریباً هیچ چیزی میان آن‌ها نیست: ماه‌ها آب ایستاده، سپس ماه‌ها زمین ترک‌خورده و علف سوخته. زندگی گواهیبوها بر این ریتم بنا شده بود. گروه‌ها میان ساوانای باز و جنگل‌های حاشیه‌ای که در امتداد رودخانه‌ها روییده‌اند جابه‌جا می‌شدند، ماهیگیری و شکار و گردآوری می‌کردند و مانیوک تلخ را در فضاهای بازشدهٔ جنگل می‌کاشتند، و نخل موریچه بیشتر بقیهٔ زمین را پوشانده بود و میوه برای خوردن و الیاف برای ننوها و سبدها فراهم می‌کرد.

زبان آنان به خانوادهٔ گواهیبانی تعلق دارد، خانواده‌ای کوچک که خویشاوندی بیرونی پذیرفته‌شده‌ای ندارد، و از این رو آنان را از نظر زبانی از گویشوران زبان‌های آراواک و کارائیب که از هر سو پیرامونشان هستند جدا می‌کند. سیکوانی بزرگ‌ترین زبان این خانواده است و اکنون نامی است که بسیاری از گواهیبوها برای خود ترجیح می‌دهند. کوییبا، هیتنو و گوایابروی واگراتر شاخه‌های دیگرند و فاصلهٔ میان آن‌ها تفاوت‌های واقعی در میزان تحرکی را که هر جمعیت حفظ کرد منعکس می‌کند. خانوارها پیرامون خویشاوندان نزدیک سازمان می‌یابند نه گرد رؤسا، مرد جوان به سنت برای خانوادهٔ همسرش کار می‌کند و پس از ازدواج مدتی میان آنان زندگی می‌کند، و ریش‌سفیدان متقاعد می‌کنند نه فرمان می‌دهند.

زندگی دینی بر دو مسیر جریان دارد. شامان‌ها هنوز با یوپو کار می‌کنند، انفیه‌ای که از دانه‌های Anadenanthera ساییده می‌شود و با لوله‌ای استخوانی دمیده می‌شود، و نیز با دعاهای بلند آوازی که بر نخستین خوراک‌ها و بر دخترانی که از خلوت بلوغ بیرون می‌آیند خوانده می‌شود. در کنار آن، هیئت‌های تبشیری انجیلی از اواسط قرن بیستم در یانوس فعالیت کرده‌اند و بسیاری از جوامع اکنون پروتستان‌اند، و هیئت‌های تبشیری کاتولیک از این هم قدیمی‌ترند. آن قرن در اینجا بی‌رحمانه بود. با پیشروی دامداری به سوی شرق، مهاجران بر اردوگاه‌های گواهیبو یورش می‌بردند، یورش‌هایی که بی‌پرده گواهیبیاداس نامیده می‌شد. در لا روبیه‌را در آراوکا در سال 1967، کارگران مزرعه شانزده کوییبا را که خودشان به غذا دعوت کرده بودند کشتند؛ متهمان در دادگاه گفتند که نمی‌دانستند کشتن یک سرخ‌پوست کار نادرستی است، و این پرونده کلمبیا را به حساب‌کشی‌ای واداشت که یک قرن به تعویق انداخته بود. سه سال بعد ارتش علیه سازماندهی گواهیبوها در پلاناس وارد عمل شد. سندهای مالکیت جمعی زمین سرانجام از طریق رسگواردوس و به رسمیت شناخته شدن در قانون اساسی سال 1991 به دست آمد، و این سندها اهمیت دارند، اما فشار کم نشده است: کوکا، کشاورزی صنعتی، گروه‌های مسلح، و اکنون هیوی‌های ونزوئلایی که پیاده به سوی غرب از روی همان ساوانا عبور می‌کنند.