اروتیک چیپایاها

چیپایا شعبی بومی هستند که در دشت خشک و پوشیده از پوسته نمکی آلتیپلانوی اورورو در غرب بولیوی زندگی می‌کنند و محور زندگی‌شان روستای سانتا آنا د چیپایا در نزدیکی رود لائوکا است. آن‌ها به زبان چیپایا سخن می‌گویند که یکی از آخرین زبان‌های زنده خانواده اورو-چیپایا است. آن‌ها شعبی خواهر برای مردم اورو در دریاچه تیتیکاکا به شمار می‌آیند و ریشه‌های باستانی مشترکی دارند، زیرا از کهن‌ترین جمعیت‌های آند هستند.

جامعه و معیشت

با جمعیتی تنها چند هزار نفری، چیپایا از کوچک‌ترین و منزوی‌ترین شعب آند هستند و زبانشان اکنون در شمار زبان‌های در خطر انقراض طبقه‌بندی می‌شود، هرچند جامعه‌های محلی و پژوهشگران برای ثبت و آموزش آن می‌کوشند. آن‌ها در یکی از سخت‌ترین محیط‌های مسکونی بلندی‌های آند زندگی می‌کنند، دشتی سرد و بادخورده با خاک‌های شور که در آن به آسانی چیزی نمی‌روید. کشاورزی تخصصی دارند: مزارع را آب‌گیری و شستشو می‌دهند تا نمک آن‌ها شسته شود و کینوا و برخی محصولات دیگر بروید. همچنین لاما، گوسفند و خوک نگه می‌دارند و در اطراف تالاب‌ها پرنده شکار می‌کنند. خانه‌های سنتی که پوتوکو نامیده می‌شوند گرد هستند و از بلوک‌های خشت خام با سقف مخروطی ساخته شده‌اند، شکلی کهن که برای فلات بدون درخت مناسب است. زندگی اجتماعی و آیینی بر پایه گروه‌های خویشاوندی و چشم‌اندازی از تپه‌ها و زیارتگاه‌های مقدس سازمان یافته و تبجیل زمین و نیاکان آندی را با آیین‌های کاتولیک درهم می‌آمیزد.

ظاهر و زینت

لباس‌ها سنگین و با دست بافته شده‌اند تا سرمای شدید و باد را تاب بیاورند. برجسته‌ترین ویژگی، آرایش موی زنان است که موهایشان به بافه‌های ریز بسیاری تقسیم می‌شود و گاه در گیسوان لوله‌ای ضخیمی بسته می‌شود که آویزان است و ممکن است با زیورهای کوچک فلزی یا صدفی تزیین شود. هر دو جنس پوشاک پشمی لایه‌لایه با رنگ‌های تیره و خاکی طبیعی می‌پوشند؛ زنان دامن‌های چین‌دار و شنل‌های شانه‌ای دارند که با سنجاق بسته می‌شود. چهره‌ها اغلب بر اثر آفتاب، نمک و باد سرخ‌فام و فرسوده‌اند. همان‌گونه که در مورد گروه‌های خویشاوند آندی دیده می‌شود، هویت در بافتنی، آرایش مو و صنایع دستی جای دارد، نه در خالکوبی یا زخم‌نگاری.