اروتیک آوتی‌ها

مردم Aweti از کوچک‌ترین مردمان بالادست رود Xingu هستند، سرزمین سرچشمه‌های جنوب ماتو گروسو، جایی که حدود ده قوم که به زبان‌هایی از چهار خانواده‌ی زبانیِ بی‌ارتباط سخن می‌گویند، قرن‌ها به‌صورت یک جامعه‌ی واحد زیسته‌اند. این واقعیت منطقه‌ای تقریباً همه‌چیز زندگی آنان را شکل می‌دهد. روستای Aweti حلقه‌ای از خانه‌های بلند سقف‌کاه‌پوش است که گرداگرد میدانی جاروشده قرار گرفته و در مرکزش خانه‌ی مردان است که سازهایی را نگه می‌دارد که زنان حق دیدنشان را ندارند. ازدواج پیوسته از مرزهای گروهی عبور می‌کند، همان جشن‌ها همان مهمانان را جذب می‌کنند و غذا ماهی، کاساوا و میوه‌ی پکی است. جانوران خشکی خورده نمی‌شوند و این امتناع اصولی است، نه کمبود. آنچه کسی را در این میان Aweti می‌کند نسب و زبان است، نه شیوه‌ی زندگی جداگانه.

زبان نشانه‌ی روشن‌تری است. زبان Aweti از خانواده‌ی Tupian است، اما شاخه‌ای مستقل تشکیل می‌دهد که هم از Sateré-Mawé و هم از زبان‌های Tupi-Guarani جداست؛ متخصصان این سه را با هم Maweti-Guarani می‌نامند. همسایگانشان Kamayurá به زبان Tupi-Guarani سخن می‌گویند و این دو قوم بسیار نزدیک‌اند، اما زبان‌هایشان برای هم قابل فهم نیست و بیشتر بزرگسالان Aweti، کنار زبان خود، کامایورایی و پرتغالی را هم بلدند. در اقتصاد منطقه‌ای تخصص‌ها، که هر گروه آنچه را بهتر می‌سازد مبادله می‌کند، آوتی‌ها نمک تأمین می‌کنند که از خاکستر گیاهان آبزی گرفته می‌شود و در مبادله‌ی تشریفاتی که شینگوانی‌ها moitará می‌نامند در میان رود Xingu دست‌به‌دست می‌شود. کارل فون دن اشتاینن در سال 1887 آنان را Auetö ثبت کرد. قرنی که پس از آن آمد تقریباً آنان را نابود کرد: بیماری‌های وارداتی، به‌ویژه همه‌گیری سرخک در اواسط دهه‌ی 1950، جمعیتشان را به حدود بیست و چهار نفر کاهش داد. تأسیس پارک بومی Xingu در سال 1961 سرزمینی برای بازماندگان فراهم کرد و از آن زمان جمعیت Aweti دوباره به چند صد نفر رسیده است، و کودکان همچنان با زبان خود بزرگ می‌شوند. پروژه‌ی مستندسازی طولانی‌ای که در دهه‌ی 2000 با زبان‌شناسان آلمانی انجام شد، دستور زبان و آرشیو ضبط‌شده‌ای تولید کرد. زندگی آیینی برنامه‌ی خاص خود را دارد: سوراخ‌کردن گوش که پسران را نشانه‌گذاری می‌کند، انزوای طولانی نوجوانان پشت یک پارتیشن درون خانه، مسابقات کشتی، و Kuarup، جشن درگذشتگان که در آن تنه‌های نقاشی‌شده نماد مردگان‌اند و روستاهای میهمان می‌آیند تا آواز بخوانند، عزاداری کنند و رقابت کنند. شلوارک و تی‌شرت امروزه پوشش عادی‌اند. رنگ بدن و کارهای پرِ پرندگان متعلق به روزهایی است که آیین آن‌ها را می‌طلبد.