اروتیک ماوه

مردم Mawé که خود را Sateré-Mawé می‌نامند، کسانی‌اند که guaraná را به یک محصول کشاورزی بدل کردند. این گیاهِ پیچنده در سراسرِ حوضهٔ آمازون به‌صورت وحشی می‌روید، اما اهلی‌سازی آن به دست ایشان انجام شد و روایتشان از خودشان بر همین پایه ساخته شده است: پسرانِ waraná، که واژهٔ خودِ ایشان برای این گیاه است. شیوهٔ آماده‌سازیِ ایشان هیچ ربطی به نوشابهٔ گازدارِ قوطی‌شده‌ای ندارد که نامش را قرض گرفته است. دانه‌ها برشته، کوبیده، ورز داده و خشک می‌شوند تا به قالبی سخت تبدیل شوند که سال‌ها دوام می‌آورد، و سپس با زبانِ زبر و خشکِ pirarucu در آب ساییده می‌شود. این نوشیدنی در گردهمایی‌ها، گردهمایی‌های کار جمعی و هر جایی که تصمیمی باید از راه گفتگو سنجیده شود دست‌به‌دست می‌شود. این گیاه محصول نقدیِ ایشان نیز هست: ایشان کنسرسیوم تولیدکنندگانِ خودشان را اداره می‌کنند و guaraná ارگانیکِ دارای گواهی را به بازارهای اروپایی می‌فروشند، و این کار ایشان را در سوی مذاکره‌کنندهٔ یک زنجیرهٔ کالایی قرار می‌دهد، نه در سوی دریافت‌کنندهٔ آن.

قلمرو ایشان در پایین‌دست آمازون، روی رودخانه‌های Andirá و Marau قرار دارد، جایی که ایالت Amazonas به Pará می‌رسد، در درون خشکی نسبت به Maués و Parintins، و نزدیک به سیزده هزار نفر در روستاهایی که در امتداد کرانه‌ها پراکنده‌اند زندگی می‌کنند. این منطقهٔ حفاظت‌شده در دههٔ 1980 مرزبندی شد، پس از دهه‌ها فشار از سوی کائوچوکاران، چوب‌بُران و مهاجران، و پشت این ماجرا دورهٔ مأموریت‌های مذهبی و شورش Cabanagem در دههٔ 1830 قرار دارد که سراسر پایین‌دست آمازون را درنوردید و جمعیت جوامع بومی منطقه را به‌شدت کاهش داد. زبان ایشان از خانوادهٔ Tupian است، اما به‌قدری زود جدا شد که شاخه‌ای مستقل به شمار می‌آید: از زبان‌های Tupi-Guarani به‌روشنی خویشاوند است، با این حال کسی که یکی از آن‌ها را بداند نمی‌تواند آن را بفهمد. این زبان هنوز در زندگی روزمره به کار می‌رود و زبان پرتغالی هم در کنار آن آموخته می‌شود. جامعه بر پایهٔ عشیره‌هایی با تبار پدری اداره می‌شود که به نام جانوران خوانده می‌شوند، و Sateré نامِ نوعی کرم آتشین است، نشانِ عشیره‌ای که نامش برای همهٔ مردم به کار رفت. مراسمی که بیرونی‌ها بیشتر دربارهٔ آن شنیده‌اند tucandeira است: دستکش‌هایی که از الیاف نخل بافته و پر از مورچهٔ گلوله‌ای شده‌اند و شخص آن‌ها را به دست می‌کند در حالی که می‌رقصد و آواز می‌خواند تا نیش را از خود دور کند. پسران سال‌ها بارها از این آزمون می‌گذرند پیش از آنکه مرد شمرده شوند، و آنچه سنجیده می‌شود خونسردی است نه سرسختی. تاریخ و قانون بر روی porantim حفظ می‌شود، تیغه‌ای چوبی و حکاکی‌شده که نشانه‌هایی بر آن کنده شده و مردان آگاه آن‌ها را به‌عنوان روایت می‌خوانند. کاتولیک‌گری همراه با مأموریت‌های مذهبی آمد و کلیساهای انجیلی از آن زمان به این سو نفوذ بیشتری یافته‌اند، اما داستان منشأ guaraná، یعنی حکایت پسری که عموهایش کشتندش و مادرش چشمانش را دفن کرد تا نخستین گیاه از آن‌ها برآید، به‌عنوان فولکلور نگه داشته نمی‌شود. تعهدات از همین‌جا سرچشمه می‌گیرند.