اروتیک کورویا

کوروایا مردمی بومی و کوچک در حوضه میانی رودخانه شینگو در ایالت پارا، برزیل هستند و تاریخ آنها از مسیر یک آبراه پیروی می‌کند: رودخانه کوروا که شاخه‌ای از ایریری است و به شینگو می‌ریزد. بیگانگان مدت‌ها آنها را با همسایگانشان، شیپایا، در یک گروه قرار داده‌اند. این دو قوم چنان با یکدیگر وصلت کرده‌اند که بسیاری از خانواده‌ها نیاکانی از هر دو دارند. آنچه کوروایا را متمایز نگه می‌دارد، تبار خانوادگی، حافظه مشترک و زبانی از شاخه‌ای متفاوت از خانواده زبانی توپیان است.

این زبان واضح‌ترین نشانه متمایزکننده است. کوروایی به شاخه موندوروکو از خانواده توپیان تعلق دارد. نزدیک‌ترین خویشاوند آن موندوروکو است که به زبان قومی بسیار پرجمعیت‌تر در غرب و در حوضه تاپاژوس صحبت می‌شود. شیپایا به شاخه جورونا تعلق دارد، بنابراین زبان دو همسایه با هم خویشاوند هستند اما نزدیک نیستند. کوروایی اکنون یکی از زبان‌های در خطر نابودی برزیل است. تنها شمار اندکی از سالمندان آن را به یاد دارند و زبان پرتغالی زبان زندگی روزمره است. بخش عمده سند مکتوب به مردم‌نگار کورت نیموئندایو بازمی‌گردد که در اوایل قرن بیستم میان کوروایی‌ها و شیپایاها کار کرد و واژگان را ثبت کرد، در زمانی که زبان هنوز در زندگی روزمره به کار می‌رفت.

نقطه عطف، لاستیک بود. از اواخر قرن نوزدهم، ارباب‌های لاستیک به سوی بالادست رودخانه‌های شینگو و ایریری پیش رفتند. خانواده‌های کوروایی در قالب نظام بدهی که کارگران را به ارباب‌هایشان گره می‌زد، به شیرابه‌گیری لاستیک کشیده شدند. بیماری و پراکندگی به دنبال آن آمد. در طول قرن بیستم، بسیاری از کوروایی‌ها به پایین رودخانه و به سمت آلتامیرا کوچ کردند. آنجا به‌عنوان کارگر و ماهیگیر کار کردند و دهه‌ها دولت عمدتاً آنها را به‌عنوان بومیان به رسمیت نشناخت.

دهه‌های اخیر بازگشتی جزئی از این روند را به همراه داشته‌اند. یک قلمرو بومی که به‌طور رسمی به رسمیت شناخته شده در کنار رودخانه کوروا، به جامعه زمین قانونی خاص خود را داد و اکنون بسیاری از مردم به‌جای انتخاب یکی از روستا یا شهر، میان این دو رفت‌وآمد می‌کنند. زندگی روستایی به ماهیگیری، شکار، باغ‌های کاساوا و محصولات جنگلی مانند گردوی برزیلی وابسته است. در آلتامیرا، سد برق‌آبی بلو مونته که در دهه ۲۰۱۰ ساخته شد، کرانه رودخانه و شهر پیرامون آن را دگرگون کرد. کوروایی‌ها از جمله بومیانی بودند که در نبرد طولانی بر سر پیامدهای آن و بر سر غرامت درگیر شدند. اکنون بیشتر کوروایی‌ها مسیحی هستند، اما دانش مرتبط با آیین‌های شامانی قدیمی‌تر به‌کلی از میان نرفته است.