اروتیک اینگاها

اینگاها شمالی‌ترین گویشوران زبان کچوا هستند، خانواده زبانی‌ای که بیش از همه با اینکاها پیوند دارد، و در جایی زندگی می‌کنند که کمتر کسی انتظار دارد آن را آنجا بیابد: در کوه‌ها و کوهپایه‌های جنوب غربی کلمبیا. زبان آن‌ها، اینگا کیچوا، از نزدیک با کیچوایی که آن‌سوی مرز در اکوادور صحبت می‌شود خویشاوند است. این زبان آنان را از همسایگانی که اسپانیایی یا زبان‌های بومی بی‌ارتباط صحبت می‌کنند متمایز می‌کند. اینکه کچوا چگونه تا این حد به شمال رسیده هنوز محل بحث است. برخی پژوهشگران اینگاها را به مهاجرانی پیوند می‌دهند که اینکاها در مرز شمالی خود ساکن کرده بودند. دیگران به مسیرهای تجاری و هیئت‌های تبلیغی دوران استعمار اشاره می‌کنند که کچوا را به‌عنوان زبان مشترک به کار می‌بردند.

سرزمین اصلی آنان دره سیبوندوی در پوتومایو است، حوضه‌ای خنک و مرتفع که در آن کوه‌های آند فرود خود به سوی آمازون را آغاز می‌کنند. اینگاها این دره را با کامنتشاها شریک‌اند که زبانشان هیچ خویشاوند شناخته‌شده‌ای ندارد. این دو قوم نسل‌ها در کنار هم زیسته‌اند، دادوستد کرده و با یکدیگر ازدواج کرده‌اند، و هر یک کارناوال ویژه خود را پیش از روزه بزرگ برگزار می‌کند. جامعه‌های دیگر اینگا در آپونته، در کوه‌های نارینیو، زمین دارند. جامعه‌های دیگری نیز در پایین‌دست، در جنگل‌های بارانی دشت‌های کم‌ارتفاع پوتومایو و کاکه‌تا زندگی می‌کنند، جایی که مردم به گویش جنگلی متمایزی صحبت می‌کنند. همچنین گروه‌های بزرگی در بوگوتا و دیگر شهرهای کلمبیا وجود دارند.

قرن بیستم ضربه سختی به دره وارد کرد. مبلغان کاپوچین در اوایل دهه 1900 رسیدند، بخش بزرگی از زمین را در اختیار گرفتند و مدارس را به زبان اسپانیایی اداره کردند. بازپس‌گیری سرزمین از آن زمان تاکنون سیاست اینگاها را شکل داده است. امروز جامعه‌ها از طریق رسگواردوها و کابیلدوها سازمان می‌یابند، یعنی سندهای مالکیت جمعی زمین و شوراهای انتخابی که بر پایه قانون کلمبیا به رسمیت شناخته شده‌اند.

کاتولیسیسم دین رسمی است، اما بخش عمده زندگی روزمره از طریق دانش گیاهان می‌گذرد. تایتاهای اینگا، یعنی درمانگران و متخصصان آیینی، از شناخته‌شده‌ترین دست‌اندرکاران یاخه هستند. این همان نوشیدنی آیاهواسکا است که در مراسم شبانه برای درمان و راهنمایی نوشیده می‌شود، و تایتاهای اینگا به سازماندهی درمانگران بومی در سراسر آمازون کلمبیا کمک کرده‌اند. گیاه‌درمانان اینگا نیز از دیرباز به جاهای دور از خانه سفر کرده‌اند و ریشه، پوست درخت و داروهای گیاهی را در بازارهای شهری سراسر کلمبیا و در کشورهای همسایه فروخته‌اند. در سانتیاگو، جشن آتون پونچا، یعنی روز بزرگ، درست پیش از روزه بزرگ برگزار می‌شود و جشنی بومی را درون تقویم کاتولیکی جای می‌دهد.

بافندگی واژگان خاص خود را دارد. چومبه کمربند بلند و باریکی است که محکم دور کمر پیچیده می‌شود. نقش‌های هندسی آن نام‌ها و معناهایی دارند که بافندگان آن‌ها را نسل به نسل منتقل می‌کنند. رشته‌های لایه‌لایه مهره‌های شیشه‌ای هنوز بخشی آشنا از لباس جشن‌ها و مراسم آیینی هستند.