اروتیک کالچاکی‌ها

کالچاکی‌ها نام خود را از دره‌هایی گرفته‌اند که در اختیار داشتند، دالانی دراز از سرزمین‌های خشک رودخانه‌ای که از شمال به جنوب در میان پای‌کوه‌های آند در سالتا، توکومان و کاتامارکا در شمال‌غربی آرژانتین کشیده شده است. آن‌ها شاخه‌ای از جهان گسترده‌تر دیاگیتا بودند. ذرت، لوبیا، کدو و کینوا را روی تراس‌های آبیاری‌شده می‌کاشتند، لاما را در شیب‌های بالاتر پرورش می‌دادند و در روستاهای سنگی زندگی می‌کردند که به پوکاراها تکیه داشتند، یعنی پناهگاه‌های حصاردار بر فراز تپه‌ها که برای روزگار سخت ساخته شده بودند. خمره‌های نقاشی‌شده‌ی سنت سانتا ماریا، که برای دفن کودکان به کار می‌رفت، از شناخته‌شده‌ترین اشیایی است که از این منطقه به دست آمده است. زبان خودشان، کاکان، تنها در نام‌های مکان‌ها و شمار اندکی واژه باقی مانده است. زبان کچوا پس از ورود اینکاها به دره‌ها در اواخر قرن پانزدهم از پیش در آنجا نفوذ کرده بود و اسپانیایی کار را تمام کرد.

آنچه کالچاکی‌ها را در تاریخ قاره‌ی آمریکا متمایز می‌کند، مدت طولانی ایستادگی آنان در برابر حکومت اسپانیا است. جنگ‌های کالچاکی با وقفه‌هایی بیش از یک قرن ادامه یافت. خوان کالچاکی، رهبری از تولومبون، در دهه‌ی 1560 نخستین شهرک‌های اسپانیایی در دره‌ها را نابود کرد. شورش دومی به رهبری خوان چلمین در دهه‌ی 1630 منطقه را لرزاند. دور آخر بر محور چهره‌ای غیرمنتظره می‌چرخید: پدرو بوئورکس، ماجراجویی اندلسی که رهبران دره‌ها را متقاعد کرد وارث اینکاست و آنان را علیه تاج سلطنت رهبری کرد. پس از پیروزی اسپانیایی‌ها، پاسخ آنان کوچاندن بود. جوامعی کامل از هم پاشیده شدند و دور از سرزمین خود اسکان داده شدند. کیلمس‌ها را بیش از هزار کیلومتر پیاده تا ساحل ریو د لا پلاتا در نزدیکی بوئنوس آیرس بردند، جایی که شهری هنوز نام آنان را بر خود دارد.

آن تاریخ سکوتی طولانی بر جای گذاشت، اما نه پایانی. خانواده‌هایی که ماندند یا بازگشتند، کار روی زمین‌های دره را ادامه دادند. آنان قدیسان کاتولیک را با نذورات به پاچاماما، مادر زمین، درآمیختند، که هنوز هنگام گشودن زمین برایش با خوراک، چیچا و کوکا تغذیه می‌شود. جوامعی مانند آمایچا دل واژه و کیلمس اکنون آشکارا خود را به‌عنوان مردمان دیاگیتا کالچاکی سازمان می‌دهند، با تکیه بر سندهای مالکیت دوران استعمار ادعای زمین مطرح می‌کنند و در کارناوال جشنواره‌ای برای پاچاماما برگزار می‌کنند که بازدیدکنندگانی از سراسر آرژانتین را به خود جذب می‌کند. دیوارهای سنگی سکونتگاه کهن کیلمس که از دامنه‌ی تپه‌ای در توکومان بالا می‌روند، همچنان روشن‌ترین نشانه از آن است که این دره‌ها روزگاری با چه سرسختی دفاع می‌شدند.