اروتیک بیشنوپریا مانیپوری‌ها

بیشنوپریا مانیپوری‌ها جامعه‌ای هندوآریایی‌زبان‌اند که در گوشه‌ای از جهان زندگی می‌کنند که زبان‌های تبتی-برمه‌ای بر آن غلبه دارند، و همین تنش نخستین چیزی است که باید درباره‌شان دانست. سرزمین اصلی‌شان در درهٔ مانیپور در شمال‌شرق هند و اطراف آن قرار دارد، با جمعیت‌های قابل‌توجهی در تقسیم سیلهت بنگلادش و در آسام و تریپورا. آن‌ها نام و سرزمینی با قدمتی چندقرنه را با میتی‌ها (که مانیپوری هم نامیده می‌شوند) مشترک دارند، اما قومی جداگانه با زبانی جداگانه‌اند، و یکی گرفتن این دو از مطمئن‌ترین راه‌ها برای آن است که هر کسی از این جامعه حرفتان را اصلاح کند.

زبان آنان، بیشنوپریا مانیپوری، از ریشه‌ای هندوآریایی کهن‌تر سرچشمه گرفته که چنان دیرزمانی پیش به این منطقه رسیده که به‌شدت از محیط پیرامونش شکل گرفته است. این زبان واژه‌های قرضی و نشانه‌های دستوری از میتی و دیگر زبان‌های همسایه دارد و در درون به دو شاخهٔ گویشی تقسیم می‌شود که معمولاً راجار گانگ و مادوی گانگ نامیده می‌شوند، به‌طور تقریبی به معنای «روستای شاه» و «روستای ملکه»، نام‌هایی که به یک داستان منشأ درباری اشاره دارند که جامعه هنوز دربارهٔ خود روایت می‌کند. یونسکو این زبان را در معرض خطر نابودی اعلام کرده و بقای آن اکنون به‌شدت به مدرسه‌های اجتماع‌محور، انجمن‌های ادبی و یک سنت نشر کوچک اما مصمم متمرکز در سیلچار و سیلهت وابسته است.

دین آنان هندوئیسم ویشنویی است، به‌طور مشخص سنت گائودیا که به چایتانیا منسوب است و در قرن هجدهم به مانیپور رسید و ریشه‌ای عمیق دواند. زندگی عبادی جامعه به‌شدت بر کیرتان و بر چرخهٔ نمایش‌های رقصی راسلیلا تکیه دارد که حول کریشنا و گوپی‌ها ساخته شده‌اند؛ این‌ها تزیینات جشن نیستند، بلکه شکلی زنده از اجرا هستند که خانواده‌ها کودکانشان را در آن آموزش می‌دهند. رقص کلاسیک مانیپوری، در شکل کلاسیک هندی رایجش، از همین جهان دینی و زیبایی‌شناختی بهره می‌برد، هرچند نسخهٔ بیشنوپریا واژگان حرکتی و بافت آیینی خاص خود را حفظ کرده است.

قرن نوزدهم نقطهٔ عطفی بود که جغرافیای امروز را توضیح می‌دهد. یورش‌های برمه‌ای به مانیپور، یعنی «ویرانی هفت‌ساله» از 1819 تا 1826، جامعه را به سمت غرب به کاچار، سیلهت و تریپورا پراکنده کرد و بسیاری هرگز بازنگشتند. همین پراکندگی سبب شده است که امروز احتمال یافتن مردمی که نامشان هنوز آن‌ها را به یک درهٔ هیمالیایی واحد پیوند می‌دهد، در حال سخن گفتن به زبان خود، در شهرکی از باغ‌های چای بنگلادش به همان اندازه باشد که در ایمفال. زندگی سیاسی نوین این جامعه با کارزارهای طولانی‌مدت برای به رسمیت شناخته شدن زبانی و قومی متمایز، جدا از اکثریت میتی پیرامونشان، شکل گرفته است.