اروتیک موکانا

موکانا‌ها مردمی ساحلیِ کارائیبی در شمال کلمبیا هستند که رسماً از صفحهٔ هستی پاک شدند و سپس خودشان را دوباره ثبت کردند. شهرک‌هایشان در استان آتلانتیکو، کوچک‌ترین استان کشور، قرار دارد: توبارا، گالاپا، بارانوا، اوسیاکوری، پیوخو، مالامبو، پوئرتو کلمبیا، که همه‌شان در فاصلهٔ یک ساعت از بارانکیا قرار دارند، بر تپه‌های خشکی که به سمت جنگل‌های حرا و دریا سرازیر می‌شوند. نیروهای اسپانیایی در دهه‌های 1530s به این ساحل رسیدند و پس از آن توالی استعماری معمول آمد: کار انکومیِندا، اسکان مجدد در شهرهای مبلغان، همه‌گیری‌ها، و سپس در قرن نوزدهم قوانین زمین جمهوری که رسگواردوس استعماری را از هم پاشید و زمین‌های اشتراکی را به قطعات خصوصی تبدیل کرد. تا قرن بیستم، اسناد اداری دولت هیچ سرخپوستی در آتلانتیکو ثبت نکرده بود، فقط کامپسینوس‌هایی با نام خانوادگی غیرمعمول. این ادعایی اداری بود نه واقعیتی در میدان. در سال 1998 وزارت کشور موکانا‌ها را به‌عنوان یک قوم بومی به رسمیت شناخت و جوامع خود را به‌صورت کابیلدو با کاسیکه‌های انتخابی سازمان دادند تا مطالبات زمین را پیگیری کنند، شوراهای خود را اداره کنند، و در سیاست ملی بومی شرکت جویند.

زبان بومی از میان رفته و چنان زود از میان رفته که زبان‌شناسان نمی‌توانند با اطمینان بگویند آن زبان چه بوده است: فرضیه‌ها آن را به زبان‌های آراواکی یا به زبان‌های مالبو در پایین‌دست رودخانهٔ مگدالنا پیوند می‌دهند و شواهد در هر دو صورت اندک است. آنچه باقی مانده، اسپانیایی‌ای است که رسوبی از نام‌های مکانی موکانایی را حمل می‌کند، به‌علاوه نام‌های خانوادگی که در محل به‌عنوان دلیل تبار عمل می‌کنند. دین کاتولیک است و قرن‌هاست که چنین بوده، و حول جشن‌های حامیان شهرک‌ها سازمان یافته که تقویم همه‌چیز دیگر را هم تشکیل می‌دهد، و رسوم کهن در آن ادغام شده‌اند نه آنکه جدا نگه داشته شوند. هویت در اینجا لباس نمایشی نیست. در نزاع‌های مالکیت زمین، در اینکه چه کسی در سرشماری کابیلدو ظاهر می‌شود، در کشت یوکا و ذرت روی دامنه‌ها، در ماهیگیری، و در صنایع دستی‌ای که از زبان جان به در برد نگهداری می‌شود: بافندگی برگ نخل ایراکا در اوسیاکوری، سفال منطقهٔ مالامبو که باستان‌شناسان کلمبیایی نام آن را بر یکی از کهن‌ترین سنت‌های سفالگری قاره گذاشتند. موکانا بودن امروز یعنی دفاع از آن، در نشست‌های شورا و در دادگاه‌ها، درون منطقه‌ای کلان‌شهری که یک قرن به آن گفته شده بود دیگر کسی نمانده تا دفاع کند.