اروتیک هاراکمبوت‌ها

هاراکمبوت‌ها قومی کوچک از آمازون جنوب‌شرقی پرو هستند و زبان است که آنان را کنار هم نگه داشته است. زبان ایشان هیچ خویشاوندی تأییدشده‌ای با زبان‌های آراواکی، پانویی، تاکانی و کچوایی که در اطرافشان رایج‌اند ندارد. تنها پیشنهاد جدی، زبان ایشان را به زبان‌های کاتوکینی در غرب برزیل پیوند می‌دهد. آنان در شمار اندکی از اجتماعات رودخانه‌ای در تپه‌ها و دشت‌های پست مادره دِ دیوس و در حاشیه کوسکو زندگی می‌کنند. جمعیتشان تنها چند هزار نفر است، اما پس از یک قرن جدایی‌افکنی مداوم، هنوز خود را یک قوم واحد می‌دانند. بیگانگان پیش‌تر ایشان را با برچسب مبهم Mashco طبقه‌بندی می‌کردند. واژه «هاراکمبوت» که تقریباً به معنای «مردم» است، واژه خود آنان است.

هاراکمبوت‌ها از چند شاخه نام‌دار تشکیل شده‌اند که زمانی حوضه‌های رودخانه‌ای جداگانه‌ای را در اختیار داشتند. آراکمبوت‌ها که با نام آماراکائری نیز شناخته می‌شوند، بزرگ‌ترین شاخه‌اند و در کنار رودخانه‌های کارنه و مادره دِ دیوس زندگی می‌کنند. واتچیپری‌ها در بالادست رودخانه و در دره کوسنیپاتا سکونت دارند. گروه‌های کوچک‌تری چون آراساییری، ساپیتری و تویویری امروز بیشتر به‌صورت خط‌های خانوادگی درون اجتماعات مختلط باقی مانده‌اند. در سراسر این شاخه‌ها، نظامی کهن‌تر از هفت تیره قبیله‌ای جریان دارد که از پدر به فرزند منتقل می‌شود و مدت‌هاست تعیین می‌کند چه کسی می‌تواند با چه کسی ازدواج کند.

رونق تولید لاستیک در حدود سال 1900 به حملات بردگی و بیماری انجامید و بسیاری از خانواده‌ها به جنگل عقب نشستند. در دهه 1950 مبلغان دومینیکنی ارتباطی پایدار برقرار کردند و مردم را در اسکان‌گاه‌های میسیونری مانند شینتویا گرد آوردند، جایی که همه‌گیری‌ها جان بسیاری را گرفت. تا دهه 1970 خانواده‌ها مبلغ‌خانه‌ها را ترک می‌کردند تا اجتماعات بومی دارای سند مالکیت رسمی خود را بنیان گذارند. هاراکمبوت‌ها همچنین در ساختن FENAMAD، فدراسیون بومیان مادره دِ دیوس، که به صدای سیاسی ایشان بدل شد، یاری رساندند.

امروز فشار از سوی طلا است. از دهه 1970 به این سو، معدن‌کاری طلا در بستر رودخانه کارنه و رودخانه‌های نزدیک، موج‌هایی از مهاجران آند را به سوی خود کشانده است. برخی از اجتماعات هاراکمبوت اکنون سرزمین خود را معدن‌کاری می‌کنند؛ آنان درآمد نقدی به دست می‌آورند، اما بهایش را با جیوه در آب و ماهی می‌پردازند. ذخیره‌گاه اجتماعی آماراکائری که در سال 2002 ایجاد شد و به‌صورت مشترک با هاراکمبوت‌ها و همسایگانشان اداره می‌شود، از سرچشمه‌ها و زمین‌های شکار حفاظت می‌کند. امتیازهای نفتی و معدن‌کاران غیرقانونی همچنان به لبه‌های آن فشار می‌آورند.

میسیون‌های کاتولیک و سپس کلیساهای انجیلی پیروانی دارند، اما مجموعه‌ای کهن‌تر از باورها زیر آن‌ها جریان دارد. رؤیاها ارتباطی واقعی با جهان ارواح به شمار می‌آیند و سرودهای درمانی به علت‌های نامرئی بیماری می‌پردازند. داستان وانامی، درخت غول‌پیکری که مردم را از آتشی که جهان را سوزاند پناه داد، هنوز همان روایتی است که بزرگان هنگام توضیح خاستگاه هاراکمبوت‌ها بازمی‌گویند.