اروتیک انشت‌ها

واژه‌ی enxet به معنای «انسان» است و enlhet نیز همین معنا را دارد: همان واژه پس از یک تغییر آوایی، و این جدایی دو نیمه‌ی یک قوم را نشان می‌دهد. انخت سور در چاکوی پست، نزدیک رود پاراگوئه زندگی می‌کنند، در ساوانای مسطح نخلی که در فصل باران زیر آب می‌رود و در فصل خشک می‌تفتد. انلهت نورته در درون سرزمین، در بوته‌زار خاری مرکز چاکو زندگی می‌کنند، جایی که آب را باید گرد آورد و ذخیره کرد. بیگانگان نزدیک به یک قرن هر دو گروه را «لنگوا» نامیدند، نامی اسپانیایی که معمولاً به توپی چوبی‌ای نسبت داده می‌شود که مردان زمانی از لب پایین‌شان می‌گذراندند، و رهایی از آن زمان زیادی برد.

زبانشان به خانواده‌ی انلهت-انن‌لهت تعلق دارد که ماسکوی نیز نامیده می‌شود، خوشه‌ای از حدود شش زبان بسیار نزدیک به یکدیگر که در هیچ جای دیگری خویشاوند اثبات‌شده‌ای ندارند. در چاکو این امر عجیب نیست بلکه عادی است: این یکی از پرازدحام‌ترین گوشه‌های آمریکای جنوبی از نظر زبانی است و انخت‌ها همیشه در میان همسایگانی زیسته‌اند که زبان‌هایشان هیچ اشتراکی با زبان آن‌ها ندارد: نیواکله و ماکا در غرب، کوم در همین استان، و گوارانی‌ها که از شرق فشار می‌آورند. پیش از برپایی حصارها، آن‌ها گردآورندگان خوراکِ کوچ‌رو و کشاورزان کوچک‌مقیاس بودند که در گروه‌هایی سازمان یافته بودند که بر اساس چرخه‌ای فصلی جابه‌جا می‌شدند، با درمانگرانی که با آواز کار می‌کردند.

دو موج ورود، آن زندگی را از نو سامان داد. مبلغان انگلیکن در پایان دهه‌ی 1880 از رودخانه بالا آمدند و ماندند، و به همین دلیل مردمی که در کشوری شهره به کاتولیک بودن زندگی می‌کنند امروز تا حد زیادی انگلیکن‌اند. سپس از سال 1927، مستعمره‌نشینان منونیت زمین‌های مرکز چاکو را به‌صورت قطعه‌قطعه خریدند و در آن ساکن شدند، و خانواده‌های انلهت دیدند که زمینی که تمام عمر از آن استفاده کرده بودند پشت سیم قرار گرفته و خودشان در ازای دستمزد روی آن کار می‌کنند. دامداران در جنوب کارهایی تقریباً مشابه کردند.

نتیجه، بی‌زمینی بود و پاسخ انخت‌ها به آن قانونی و سرسختانه بوده است. دو جامعه، یاکی آکسا و ساوهویاماکسا، پاراگوئه را به دادگاه بین‌آمریکایی حقوق بشر کشاندند و در سال‌های 2005 و 2006 پیروز شدند، پس از سال‌ها اردو زدن در حاشیه‌ی بزرگراهی و انتظار برای آنکه حکم به زمینی تبدیل شود که بتوانند روی آن بایستند. پژوهشگران انلهت نیز روایت‌های بزرگان را از ورود مستعمره‌نشینان به زبان خودشان منتشر کرده‌اند، نیمه‌ی دیگر داستانی که همواره تنها از زبان مهاجران گفته شده بود.