اروتیک سیبونی‌ها

کیبونی‌ها مردمی بودند که در کوبا و جنوب‌غربی هیسپانیولا زندگی می‌کردند و در حدود پنجاه سال پس از تماس اسپانیایی‌ها در سال ۱۴۹۲ به‌عنوان جوامع مجزا از میان رفتند؛ بیماری‌های وارداتی، کار اجباری و خشونت نابودشان کرد. تبار آن‌ها در جمعیت کنونی کوبا، هائیتی و جمهوری دومینیکن ادامه دارد، اما هیچ جامعه کیبونی‌ای باقی نمانده است. این نام تاینو است که معمولاً به چیزی نزدیک به ساکن غار یا مردم سنگ ترجمه می‌شود و همسایگان آن را بر ایشان نهادند، نه خودشان. این منشأ دست‌دوم نخستین نکته‌ای است که ارزش دانستن دارد، زیرا تقریباً هر آنچه درباره کیبونی‌ها ثبت شده به دست کسانی نوشته شده که کیبونی نبودند.

دومین نکته این است که این واژه برای حمل دو قوم متفاوت به کار رفته است. وقایع‌نگاران اسپانیایی آن را برای جمعیتی زیردست در مرکز کوبا و شبه‌جزیره جنوب‌غربی هیسپانیولا به کار بردند که زندگی‌شان، برخلاف امیران تاینویی که به ایشان پاسخ می‌دادند، ساده‌تر توصیف شده بود. سپس باستان‌شناسان قرن بیستم این اصطلاح را برای چیزی کاملاً دیگر وام گرفتند: گردآورندگان و ماهیگیران عصر آرکائیک که هزاران سال پیش از آن‌که نیاکان آراواک‌زبانِ تاینو با قایق از آمریکای جنوبی برسند، جزایر آنتیل بزرگ را مسکون کردند. این جزیره‌نشینان نخستین ماهی می‌گرفتند و نرم‌تنان گرد می‌آوردند، از صدف حلزون دریایی اسکنه و جام می‌ساختند، سنگ را به کاسه و گوی‌های سنگین می‌ساییدند، در غارهای ساحلی و پناهگاه‌های صخره‌ای سکنی داشتند و در بیشتر دوران بسیار طولانی‌شان سفال نساختند. باستان‌شناسی کوبا آن‌ها را با نام محل‌هایشان می‌شناسد، Guayabo Blanco و Cayo Redondo، نه با هیچ نام قومی‌ای که خودشان بشناسند.

از آن زمان، DNA باستانی نشان داده که این دو جمعیت واقعاً جدا بوده‌اند و قرن‌ها با اختلاط بسیار اندکی در کنار هم در این جزایر زیسته‌اند. اینکه کیبونی‌هایی که اسپانیایی‌ها دیدند بازماندگان جمعیت کهن‌تر بوده‌اند، یا جامعه‌ای تاینوزبان در مرز غربی جهان تاینو، یا هر دو در مکان‌های مختلف، هنوز روشن نیست. متخصصان امروز در نوشته‌های فنی بیشتر از این واژه پرهیز می‌کنند و عصر آرکائیک، کازیمیروئید یا گوانااهاتابی را ترجیح می‌دهند.

سرنوشت این نام اما هیچ ابهامی ندارد. نویسندگان کوبایی سده نوزدهم در جنبش سیبونیستا، کیبونی‌های ناپدیدشده را به‌عنوان نیای ادبی پذیرفتند، راهی برای ادعای هویتی که هیچ وامی به اسپانیا نداشت. این ژست احساساتی و تا حد زیادی ساختگی بود، اما این واژه را برای همیشه در واژگان ملی جای داد: ساحل و روستایی نزدیک سانتیاگو، محله‌ای در هاوانا، و ترانه ارنستو لکونا در سال ۱۹۲۹، که بیشتر مردم جهان از این طریق با نامی آشنا شده‌اند بی‌آنکه بدانند روزی متعلق به یک قوم بوده است.