ژاپن
JPآسیای شرقی
این کشور محل زندگی 9 گروه قومی مستند است. این صفحه داده‌های فنوتیپی و جمعیتی آن‌ها را در یک مرجع وزن‌دهی‌شده ترکیب می‌کند: رنگ پوست، ویژگی‌های چهره، بافت مو و ساختار بدن، برگرفته از منابع منتشرشدهٔ سرشماری و تبارشناسی.
ترکیب جمعیتی
وزن‌های ترکیب از خوداظهاری در سرشماری‌ها و پیمایش‌های جمعیتی منتشرشده به دست آمده‌اند. هر ردیف به صفحهٔ اطلس گروه قومی پیوند دارد.
| گروه قومی | وزن |
|---|---|
 ژاپنی‌های یاماتو | ۹۷٫۰٪ |
 ریوکیوئی‌ها | ۱٫۱٪ |
 چینی‌های ژاپن | ۰٫۶٪ |
 ژاپنی‌های ویتنامی‌تبار | ۰٫۴٪ |
 کره‌ای‌های زاینیچی | ۰٫۴٪ |
 برزیلی‌های ژاپن | ۰٫۲٪ |
 فیلیپینی‌های ژاپن | ۰٫۲٪ |
 سایر ژاپنی‌ها | ۰٫۱٪ |
 آینوها | ۰٫۰٪ |
نیم‌رخ فنوتیپی
ژاپن یکی از همگون‌ترین جمعیت‌های ملی از نظر جمعیت‌شناختی در شرق آسیاست: حدود 96-98% ژاپنی‌های یاماتو، با جوامع کوچک‌تر ریوکیویی (~1.1%)، کره‌ای‌تبارهای زاینیچی (~0.4%)، ژاپنی‌های چینی‌تبار (~0.6%)، ژاپنی‌های ویتنامی‌تبار (~0.4%)، ژاپنی‌های فیلیپینی‌تبار (~0.2%)، ژاپنی‌های برزیلی‌تبار (~0.2%) و آینو (~0.01%). ساختار جمعیتی این کشور بازتاب منشأ دوگانه قوم یاماتو است (پایه‌ای از گردآورندگان و شکارچیان دوره جومون + مهاجرت کشاورزی قاره‌ای دوره یایوی)، همچنین ادغام پادشاهی ریوکیوی تاریخی در ژاپن دوره میجی، جمعیت بومی آینو در هوککایدو، و نیز مهاجرت در قرن بیستم و پس از سال 2000 از کره، چین، فیلیپین، ویتنام، برزیل و دیگر منشأها. ژاپن قومیت را در ابزارهای سرشماری ثبت نمی‌کند، بنابراین وزن‌های ترکیب جمعیت از روی تابعیت و در مقایسه با برآوردهای قوم‌نگارانه و جمعیت‌شناختی استخراج می‌شود.
مطالعات ژنومی کامل (Cooke et al. 2021، Watanabe et al. 2019، Jinam et al. 2012) گرادیان ژنتیکی روشنی از شرق به غرب و از شمال به جنوب را در درون ژاپنی‌های یاماتو نشان می‌دهند که از گرادیان تبار پایه جومون-یایوی پیروی می‌کند: ژاپنی‌های یاماتو در شرق ژاپن (توهوکو، کانتو) تبار با منشأ جومون کمی بالاتری دارند، در حالی که غرب ژاپن (کانسای، چوگوکو، کیوشو) تبار با منشأ یایوی یا قاره‌ای بالاتری دارد. ریوکیویی‌ها تبار با منشأ جومون بالاتر از یاماتو دارند (حدود 25-30% در برابر 10-20%) و آینو بالاترین تبار با منشأ جومون را در میان جمعیت‌های معاصر شرق آسیا دارد (حدود 70-80%).
رنگ پوست در کل جمعیت از Fitzpatrick II تا IV متغیر است و II-III در سطح ملی مقدار غالب است. موی سر در بیشتر موارد صاف است (Andre Walker 1A-1B) و در کل جمعیت گسترده یکنواخت سیاه یا قهوه‌ای بسیار تیره است، هرچند در آینو دامنه بافت مو گسترده‌تر است و بافت‌های موجدار تا فرفری رایج‌ترند. رنگ چشم در کل جمعیت یکنواخت و از قهوه‌ای تا قهوه‌ای تیره است. ویژگی‌های چهره تمایز ظریفی میان شرق و غرب و میان یاماتو، ریوکیو و آینو نشان می‌دهند که از گرادیان جومون-یایوی پیروی می‌کند. اندام‌بندی نمونه‌ای از جمعیت‌های شمال شرق آسیاست: قد متوسط بزرگسالان یاماتو در طول قرن بیستم با روندی زمانی چشمگیر افزایش یافته و هم‌اکنون در گروه‌های دهه‌های 2010 و 2020 حدود 171 سانتی‌متر برای مردان و 158 سانتی‌متر برای زنان است. تنوع درون جمعیت متوسط است؛ تنوع منطقه‌ای و قومی اقلیت‌ها در این کشور از نظر مطلق قابل توجه است، اما نسبت به کل جمعیت ملی که عمدتاً یاماتو است اندک است.
نمایی توصیفی، نه داوری دربارهٔ افراد
این صفحه مجموعهٔ وزن‌دهی‌شده‌ای از مشاهدات فنوتیپی در میان جمعیت این کشور را نشان می‌دهد که بر ترکیب جمعیتی برگرفته از منابع منتشرشدهٔ سرشماری و تبارشناسی استوار است. فنوتیپ‌ها در هر کشوری بسیار متنوع‌تر از آن چیزی هستند که این مجموعه نشان می‌دهد؛ این یک مرجع توصیفی است، نه داوری قطعی دربارهٔ هیچ فردی.
یادداشت‌های روش‌شناسی
وزن‌های ترکیب جمعیت از سرشماری جمعیت ژاپن در سال 2020 که توسط اداره آمار ژاپن منتشر شده است (令和2年国勢調査) استخراج شده و با داده‌های جمعیت‌شناختی وزارت بهداشت، کار و رفاه تطبیق داده شده است، به‌علاوه برآوردهای قوم‌نگارانه و برآوردهای سازمان‌های حامی برای زیرجمعیت‌های قومی که در سرشماری ثبت نمی‌شوند (آینو، بوراکومین، ریوکیویی‌ها به‌عنوان گروهی متمایز از ژاپنی‌های یاماتو، و ژاپنی‌های تبار کره‌ای که تابعیت گرفته‌اند). ژاپن قومیت را در ابزارهای سرشماری ثبت نمی‌کند، بلکه فقط تابعیت را ثبت می‌کند، و همین باعث می‌شود تمایز میان یاماتو، ریوکیویی، آینو و بوراکومین از نظر روش‌شناختی تقریبی‌تر از شمارش‌های مبتنی بر سرشماری در کشورهای دیگر باشد. زمینه تبار ژنومی کامل (Cooke et al. 2021، Watanabe et al. 2019، Jinam et al. 2012) از تفسیر ویژگی‌های ظاهری پشتیبانی می‌کند.
ملاحظات: (1) چتر یاماتو زیرجمعیت‌های منطقه‌ای بزرگی را در شرق و غرب و در شمال و جنوب دربرمی‌گیرد که تمایز قابل‌شناسایی در تبار پایه جومون-یایوی دارند. (2) آینو و نسل‌های برآمده از آنان در ارقام اعلام‌شده خودشناسی که بیش از 13,000 است، به دلیل تبعیض تاریخی، به‌طور قابل توجهی کمتر از واقع شمارش شده‌اند؛ جمعیت گسترده‌تر دارای تبار آینو بیش از 100,000 برآورد می‌شود، اما بیشتر افراد خود را آینو معرفی نمی‌کنند. (3) شمارش بوراکومین به دلایل تاریخی و اجتماعی گنجانده شده است، با وجود آنکه این جمعیت از نظر ظاهری از عموم ژاپنی‌های یاماتو قابل تشخیص نیست. (4) تمایز ریوکیویی و یاماتو از اواخر قرن نوزدهم، پس از الحاق پادشاهی ریوکیو، به‌طور نهادی سرکوب شده است و بسیاری از افراد با تبار ریوکیویی در ابزارهای سرشماری خود را در درجه اول ژاپنی معرفی می‌کنند؛ از این رو سهم 1.1% بیشتر برآوردی از هویت فرهنگی-زبانی است تا خودشناسی ملی.
منابع اصلی
- 1.Statistics Bureau of Japan. 2020 Population Census of Japan (令和2年国勢調査). Tokyo: SBJ; 2021.
- 2.Cooke NP, Mattiangeli V, Cassidy LM, et al. Ancient genomics reveals tripartite origins of Japanese populations. Sci Adv. 2021;7(38):eabh2419. doi:10.1126/sciadv.abh2419
- 3.Jinam T, Nishida N, Hirai M, et al. The history of human populations in the Japanese Archipelago inferred from genome-wide SNP data. J Hum Genet. 2012;57(12):787-795. doi:10.1038/jhg.2012.114
- 4.Hokkaido Government. 2017 Hokkaido Ainu Living Conditions Survey. Sapporo: Hokkaido Government; 2017.
- 5.Lie J. Multiethnic Japan. Cambridge: Harvard University Press; 2001.
کشورهای دیگر این منطقه
مراجع تجمیعی فنوتیپ برای کشورهای همسایه، وزن‌دهی‌شده بر اساس ترکیب جمعیتی.