تایوان
TWآسیای شرقی
این کشور محل زندگی 9 گروه قومی مستند است. این صفحه داده‌های فنوتیپی و جمعیتی آن‌ها را در یک مرجع وزن‌دهی‌شده ترکیب می‌کند: رنگ پوست، ویژگی‌های چهره، بافت مو و ساختار بدن، برگرفته از منابع منتشرشدهٔ سرشماری و تبارشناسی.
ترکیب جمعیتی
وزن‌های ترکیب از خوداظهاری در سرشماری‌ها و پیمایش‌های جمعیتی منتشرشده به دست آمده‌اند. هر ردیف به صفحهٔ اطلس گروه قومی پیوند دارد.
| گروه قومی | وزن |
|---|---|
 هوکلوهای تایوان | ۷۰٫۰٪ |
 هاکاهای تایوان | ۱۴٫۰٪ |
 چینی‌های سرزمین اصلی در تایوان | ۱۴٫۰٪ |
 بومیان تایوان | ۲٫۰٪ |
 سایر تایوانی‌ها | ۱٫۸٪ |
 اندونزیایی‌های تایوان | ۱٫۲٪ |
 تایوانی‌های ویتنامی‌تبار | ۱٫۰٪ |
 فیلیپینی‌های تایوان | ۰٫۷٪ |
 تایوانی‌های تایلندی‌تبار | ۰٫۳٪ |
نیم‌رخ فنوتیپی
جمعیت تایوان عمدتاً از گروه‌های قومی هان چینی تشکیل شده است (حدود 98% به‌صورت مجموع: تایوانی‌های هوکلو حدود 70%، تایوانی‌های هاکا حدود 14%، تایوانی‌های سرزمین اصلی حدود 14%)، همراه با جمعیت بومی تایوانی که کوچک اما از نظر تاریخی و فرهنگی مهم است (حدود 2.4%)، و نیز جمعیت رو به رشد ساکنان خارجی از دهه 1990 به بعد که از ویتنام، اندونزی، فیلیپین، تایلند و سایر کشورهای مبدأ می‌آیند. ساختار جمعیتی این کشور منعکس‌کننده مهاجرت هان چینی‌ها از فوجیان و گوانگدونگ در قرن 17 تا 19، ورود تایوانی‌های سرزمین اصلی در سال 1949 با عقب‌نشینی دولت جمهوری چین از جنگ داخلی چین، و تاریخ کهن جمعیت‌های بومی اوسترونزی است که نیاکانشان از تایوان به سراسر جهان اوسترونزی گسترش یافتند.
مطالعات ژنوم کامل (Chen et al. 2014، Lin et al. 2019) نشان می‌دهند که جمعیت تایوانی در جمعیت گسترده‌تر هوکلو تایوانی، آمیختگی بومی-پینگپو قابل‌تشخیصی دارد (حدود 10-15% در برخی نمونه‌ها)، که بازتاب ازدواج‌های مختلط تاریخی میان مهاجران مرد هان چینی و زنان بومی پینگپو در دوره استقرار قرن 17 و 18 است؛ همان الگوی تاریخی مشهور در فولکلور تایوانی با عبارات «پدر کوه تانگ ندارد» و «پدر کوه تانگ دارد، مادر کوه تانگ ندارد». هاکا تایوانی‌ها آمیختگی بومی کمی کمتر از هوکلو تایوانی‌ها دارند که به تفاوت جغرافیای استقرار بازمی‌گردد. تایوانی‌های سرزمین اصلی پروفایل ژنتیکی متنوعی از چین قاره‌ای دارند. بومیان تایوانی پروفایل‌های جمعیتی اوسترونزی/اقیانوس آرامی متمایزی دارند که با هان چینی‌ها تفاوت دارد.
رنگ پوست در کل جمعیت بین تیپ‌های II تا V مقیاس فیتزپاتریک گسترده است و تیپ‌های III و IV در سطح ملی غالب‌اند؛ این رنگ کمی تیره‌تر از هان شمال چین و تا حدی شبیه هان جنوب چین است، و جمعیت بومی تایوانی به سمت تیپ‌های IV و V گرایش دارد. موی سر در جمعیت گسترده‌تر با منشأ هان چینی غالباً صاف (Andre Walker 1A-1B) و یکنواخت سیاه یا قهوه‌ای بسیار تیره است، و بومیان تایوانی توزیع گسترده‌تری از بافت مو نشان می‌دهند (1A-2B). رنگ چشم در کل جمعیت گسترده‌تر یکنواخت از قهوه‌ای تا قهوه‌ای تیره است. ویژگی‌های چهره با تمایزهای منطقه‌ای و جمعیت منشأ قومی همخوانی دارد. قد متوسط بودن است؛ میانگین قد مردان بالغ تایوانی در گروه‌های دهه 2010 و 2020 حدود 171 تا 173 سانتی‌متر است، که مشابه هان جنوب چین و جمعیت‌های کره‌ای است.
نمایی توصیفی، نه داوری دربارهٔ افراد
این صفحه مجموعهٔ وزن‌دهی‌شده‌ای از مشاهدات فنوتیپی در میان جمعیت این کشور را نشان می‌دهد که بر ترکیب جمعیتی برگرفته از منابع منتشرشدهٔ سرشماری و تبارشناسی استوار است. فنوتیپ‌ها در هر کشوری بسیار متنوع‌تر از آن چیزی هستند که این مجموعه نشان می‌دهد؛ این یک مرجع توصیفی است، نه داوری قطعی دربارهٔ هیچ فردی.
یادداشت‌های روش‌شناسی
وزن‌های ترکیب جمعیت از شورای امور بومیان (تایوان) برای سهم بومیان، از شورای امور هاکا برای سهم هاکا، و از داده‌های جمعیتی وزارت کشور به‌همراه بررسی‌های جمعیتی برای سهم سایر گروه‌های قومی به دست آمده‌اند. تایوان در ابزارهای سرشماری، زیرگروه‌های قومی هان چینی (هوکلو / هاکا / سرزمین اصلی) را شمارش نمی‌کند، بنابراین سهم‌ها از داده‌های بررسی و مهارت زبانی خودگزارش‌شده استخراج می‌شوند. زمینه تبار ژنومی (Chen et al. 2014، Lin et al. 2019) از تفسیر ویژگی‌های ظاهری پشتیبانی می‌کند. محدودیت‌ها: (1) هویت خودگزارش‌شده هوکلو، هاکا و تایوانی‌های سرزمین اصلی در طول زمان تغییر کرده است، و با گرایش نسل‌های دوم و سوم به خود معرفی صرفاً به‌عنوان «تایوانی» به جای تعلق قومی به سرزمین اصلی، هویت خودگزارش‌شده سرزمین اصلی کاهش یافته است؛ (2) سهم 2.4% بومیان تایوانی، سهم رسمی شناخته‌شده است، در حالی که جمعیت گسترده‌تر با منشأ بومی، از جمله جوامع با تبار پینگپو که هنوز به‌طور رسمی شناخته نشده‌اند، بسیار بزرگ‌تر است (برخی پژوهشگران آن را بین 5% و 10% برآورد می‌کنند)؛ (3) شانزده قوم بومی شناخته‌شده تمایزات زبانی، فرهنگی و تا حدی ظاهری دارند که میانگین کل کشور نمی‌تواند آن‌ها را نشان دهد؛ (4) وضعیت شناسایی دیپلماتیک تایوان بر شمارش جمعیت تأثیری ندارد، اما تعیین می‌کند که کدام مجموعه داده‌های جمعیتی بین‌المللی تایوان را به‌عنوان کشوری مستقل فهرست می‌کنند و کدام آن را با جمهوری خلق چین تجمیع می‌کنند.
منابع اصلی
- 1.Council of Indigenous Peoples (Taiwan). Statistics on Indigenous Population. Taipei: CIP; 2024.
- 2.Chen CH, Yang JH, Chiang CWK, et al. Population structure of Han Chinese in the modern Taiwanese population based on 10,000 participants in the Taiwan Biobank project. Hum Mol Genet. 2016;25(24):5321-5331. doi:10.1093/hmg/ddw346
- 3.Lin M, Chu CC, Chang SL, et al. The origins of Taiwanese aborigines: A study of MtDNA and Y chromosome variation. Am J Hum Genet. 2001;69(5):1064-1072.
- 4.Bellwood P. First Migrants: Ancient Migration in Global Perspective. Wiley-Blackwell; 2013.
- 5.Brown MJ. Is Taiwan Chinese? The Impact of Culture, Power, and Migration on Changing Identities. Berkeley: University of California Press; 2004.
کشورهای دیگر این منطقه
مراجع تجمیعی فنوتیپ برای کشورهای همسایه، وزن‌دهی‌شده بر اساس ترکیب جمعیتی.