مصر
EGشمال آفریقا
این کشور محل زندگی 6 گروه قومی مستند است. این صفحه داده‌های فنوتیپی و جمعیتی آن‌ها را در یک مرجع وزن‌دهی‌شده ترکیب می‌کند: رنگ پوست، ویژگی‌های چهره، بافت مو و ساختار بدن، برگرفته از منابع منتشرشدهٔ سرشماری و تبارشناسی.
ترکیب جمعیتی
وزن‌های ترکیب از خوداظهاری در سرشماری‌ها و پیمایش‌های جمعیتی منتشرشده به دست آمده‌اند. هر ردیف به صفحهٔ اطلس گروه قومی پیوند دارد.
| گروه قومی | وزن |
|---|---|
 مصریان عرب | ۸۹٫۰٪ |
 قبطی‌ها | ۹٫۰٪ |
 بدوی‌های مصری | ۱٫۳٪ |
 نوبی‌ها | ۰٫۵٪ |
 سایر مردمان مصر | ۰٫۱٪ |
 سیوه‌ای‌ها | ۰٫۱٪ |
نیم‌رخ فنوتیپی
جمعیت مصر بازتاب بیش از 7,000 سال فرایندهای جمعیتی است که بر بستر جمعیتی بومی مصری (دوره فرعونی) استوار است؛ یکی از طولانی‌ترین تاریخ‌های جمعیتی ملی مستند و پیوسته در جهان. توزیع خودشناسی معاصر تقریباً 89% عرب‌مصری، 9-10% مسیحی قبطی (که از نظر تبارشناختی تقریباً با جمعیت عرب‌مصری یکسان است و عمدتاً با سنت دینی متفاوت)، 1.3% بدوی، 0.5% نوبی، 0.03% بربر سیوی و جماعت‌های کوچک‌تر دیگر است. نکته مهم این است که جمعیت عرب‌مصری و قبطی هر دو از نظر تبارشناختی از بستر بومی مصری گسترده‌تری که پیش از فتح عرب وجود داشت منشأ می‌گیرند؛ خودشناسی عرب‌مصری بازتاب پذیرش زبان عربی و هویت فرهنگی-دینی سنی مسلمان است، نه نسب قابل توجه از شبه‌جزیره عربستان.
مطالعات ژنومی گسترده (Henn et al. 2012، Pagani et al. 2015) نسب متوسط مصری را عمدتاً شمال آفریقایی / بومی مصری ارزیابی می‌کنند، با آمیختگی قابل توجه با آفریقای زیر صحرا در جمعیت‌های جنوبی مصر و آمیختگی شامی و غرب آسیایی گسترده‌تر ناشی از تبادل تاریخی مستمر. رنگ پوست در کل جمعیت از Fitzpatrick III تا VI متغیر است و IV مقدار غالب در سطح کشور است، با تنوع منطقه‌ای چشمگیر از Fitzpatrick III در جمعیت دلتای پایین مصر تا V-VI در جمعیت دره نیل در صعید و جمعیت نوبه در جنوب کشور. بافت مو در بیشتر جمعیت از صاف تا موج‌دار است و بافت فرفری تا کنگره‌ای در جمعیت نوبی و جنوب مصر متمرکز است. رنگ مو در همه جا از مشکی تا قهوه‌ای بسیار تیره یکنواخت است. رنگ چشم در سطح کشور عمدتاً قهوه‌ای تا قهوه‌ای تیره است، با فراوانی بیشتر چشم عسلی و در برخی زیرگروه‌های جمعیتی به ندرت گونه‌های روشن‌تر. ویژگی‌های چهره در جمعیت گسترده‌تر از جمعیت‌های منبع شمال آفریقایی / بومی مصری پیروی می‌کنند، با ویژگی‌های مشخص جمعیت‌های منبع آفریقای زیر صحرا در جمعیت نوبی. ساختار اندام میانه است؛ میانگین قد مردان بالغ مصری در گروه‌های شهری دهه‌های 2010 و 2020 حدود 170-173 سانتی‌متر است.
نمایی توصیفی، نه داوری دربارهٔ افراد
این صفحه مجموعهٔ وزن‌دهی‌شده‌ای از مشاهدات فنوتیپی در میان جمعیت این کشور را نشان می‌دهد که بر ترکیب جمعیتی برگرفته از منابع منتشرشدهٔ سرشماری و تبارشناسی استوار است. فنوتیپ‌ها در هر کشوری بسیار متنوع‌تر از آن چیزی هستند که این مجموعه نشان می‌دهد؛ این یک مرجع توصیفی است، نه داوری قطعی دربارهٔ هیچ فردی.
یادداشت‌های روش‌شناسی
وزن‌های ترکیب جمعیت از برآوردهای مبتنی بر سرشماری 2017 سازمان مرکزی بسیج عمومی و آمار مصر (CAPMAS) به‌علاوه برآوردهای جمعیتی بین‌المللی به دست آمده‌اند. مصر در ابزارهای سرشماری خود قومیت را ثبت نمی‌کند؛ داده‌های سرشماری مصر تابعیت، دین و ویژگی‌های جمعیتی را پوشش می‌دهد، اما وابستگی به گروه قومی را شامل نمی‌شود. محدودیت‌ها: (1) توزیع 89% عرب‌مصری و 9-10% قبطی بازتاب تمایز دینی میان مسلمانان سنی و مسیحیان قبطی است، نه تمایز ژنتیکی جمعیتی قابل توجه، زیرا هر دو گروه بستر جمعیتی بومی مصری گسترده‌تری را در بر می‌گیرند؛ (2) سهم قبطی‌ها از جمعیت مورد مناقشه است، به‌طوری که کلیسای ارتدوکس قبطی ادعای 15 تا 20% جمعیت را دارد، در حالی که برآوردهای دولت مصر 5 تا 10% است و اجماع دانشگاهی 9 تا 12% با عدم قطعیت قابل توجه است؛ (3) جامعه نوبی پس از ساخت سد آسوان در دهه 1960 تحت تأثیر جابه‌جایی‌های گسترده قرار گرفته است؛ (4) جامعه بدوی مصری در صحرای سینا پس از 2011 دچار اختلال اقتصادی-سیاسی گسترده شده است؛ (5) مهاجرت گسترده قبطی‌های مصری به کشورهای غربی پس از 2011 توازن جمعیتی را تغییر داده است؛ (6) جمعیت بزرگ پناهندگان سودانی، اریتره‌ای، اتیوپیایی و سودان جنوبی (بیش از 5 میلیون نفر از همه کشورهای مبدأ بر اساس برآوردهای 2024) شمارش شهروندان در برابر ساکنان را پیچیده می‌کند.
منابع اصلی
- 1.Central Agency for Public Mobilization and Statistics (CAPMAS). Population Census of Egypt 2017. Cairo: CAPMAS; 2018.
- 2.Henn BM, Botigué LR, Gravel S, et al. Genomic ancestry of North Africans supports back-to-Africa migrations. PLoS Genet. 2012;8(1):e1002397.
- 3.Pagani L, Schiffels S, Gurdasani D, et al. Tracing the route of modern humans out of Africa by using 225 human genome sequences from Ethiopians and Egyptians. Am J Hum Genet. 2015;96(6):986-991.
- 4.Mikhail M. From Christian Egypt to Islamic Egypt: Religion, Identity and Politics after the Arab Conquest. IB Tauris; 2014.
- 5.Reid DM. Whose Pharaohs? Archaeology, Museums, and Egyptian National Identity from Napoleon to World War I. University of California Press; 2002.
کشورهای دیگر این منطقه
مراجع تجمیعی فنوتیپ برای کشورهای همسایه، وزن‌دهی‌شده بر اساس ترکیب جمعیتی.